Η ανάγκη εφαρμογής του νόμου χωρίς εξαιρέσεις και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με την Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέα Laura Kövesi στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.
Η Laura Kövesi χαρακτήρισε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) «μεγάλη επιτυχία», υπογραμμίζοντας ότι δεν περιορίστηκε στη θέσπιση κανόνων, αλλά προχώρησε και στην ουσιαστική εφαρμογή τους. «Για πρώτη φορά στην ιστορία έχουμε έναν ευρωπαϊκό θεσμό που έχει άμεσο αποτέλεσμα στη ζωή των πολιτών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι βασικός στόχος από την αρχή ήταν η οικοδόμηση εμπιστοσύνης. «Δεχόμαστε πολλές καταγγελίες από πολίτες. Αυτό θέλαμε εξαρχής, να μας εμπιστευτούν», είπε.
Αναφερόμενη στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η EPPO, στάθηκε στις διαφορετικές ερμηνείες του νόμου μεταξύ των κρατών-μελών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ελλάδα και το ζήτημα της ανανέωσης της θητείας των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων. Όπως εξήγησε, η διαδικασία είναι σαφώς ορισμένη από τον ευρωπαϊκό κανονισμό και η αρμοδιότητα ανήκει στα όργανα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. «Αν κάποιος θεωρεί ότι η απόφαση δεν είναι σωστή, υπάρχει μόνο ένας δρόμος: το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο», σημείωσε. Για τους Έλληνες εισαγγελείς που χειρίστηκαν κρίσιμες υποθέσεις, τόνισε ότι «έκαναν εξαιρετική δουλειά» και διερωτήθηκε: «Ποιος είναι ο λόγος να μην ανανεωθεί η θητεία τους;»
Η ίδια ανέφερε ότι ο Υπουργός Δικαιοσύνης της μετέφερε πως το θέμα δεν εμπίπτει στη δική του αρμοδιότητα, ενώ εξέφρασε εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη. «Δεν έχω αμφιβολίες ότι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο θα κάνει σωστά τη δουλειά του», είπε, προσθέτοντας ότι «δεν πιστεύω ότι το ελληνικό σύστημα της Δικαιοσύνης ή η κυβέρνηση μας ανταγωνίζονται – υπάρχει η αναγκαία υποστήριξη».
Για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Kövesi ανέφερε ότι πρόκειται για σύνθετη έρευνα με πολλές επιμέρους υποθέσεις. «Έχουμε ακόμη μερικές υποθέσεις και λάβαμε πολλές καταγγελίες τελευταία», σημείωσε, εξηγώντας ότι η υπόθεση εξελίσσεται σε βάθος χρόνου και ενδέχεται να προκύψουν και νέα στοιχεία.
Απαντώντας στην κριτική ότι στοιχεία της έρευνας δίνονται σταδιακά, ήταν κατηγορηματική: «Απορρίπτω κατηγορηματικά αυτές τις κατηγορίες. Δεν είναι αληθείς». Υποστήριξε ότι επιχειρείται μετατόπιση της συζήτησης από την ουσία της υπόθεσης. «Είναι μια προσπάθεια να μετακινηθεί η κουβέντα από το τι έγινε πράγματι στον ΟΠΕΚΕΠΕ και ποιος είναι υπεύθυνος», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας την ιδιαίτερα αιχμηρή της διατύπωση: «Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ακρωνύμιο διαφθοράς, νεποτισμού και πελατειακών σχέσεων».
Με αφορμή την άρση ασυλίας 13 βουλευτών, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία αυτή δεν προδικάζει ενοχή. «Δεν σημαίνει ότι είναι ένοχοι. Είναι ένα βήμα υποχρεωτικό για μας ώστε να μπορέσουμε να συνεχίσουμε την έρευνα», είπε. Τόνισε ότι χωρίς την άρση ασυλίας «δεν μπορούμε να εξετάσουμε πολιτικά πρόσωπα ούτε να συλλέξουμε στοιχεία», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ζήτημα σεβασμού του νόμου.
Απαντώντας σε αιτιάσεις περί «πολιτικής στοχοποίησης», υπογράμμισε ότι η EPPO ενεργεί αποκλειστικά με βάση το νομικό πλαίσιο. «Δεν ερευνούμε τους πολιτικούς επειδή είναι πολιτικοί. Υπάρχουν καλοί και κακοί πολιτικοί. Εδώ το θέμα είναι ο σεβασμός προς τον νόμο», ανέφερε, προσθέτοντας: «Κανείς δεν μπορεί να με πείσει ότι οι κατηγορίες της διαφθοράς είναι μέρος του job description των πολιτικών».
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά της σε διαφορές νομικής πρακτικής μεταξύ κρατών-μελών. «Στην Ελλάδα, αν κάνεις κάποια παρανομία, αν κλέψεις χρήματα, τα πληρώνεις και είσαι ελεύθερος. Για μας αυτό ήταν ένα σοκ», ανέφερε, τονίζοντας ότι η EPPO επιδιώκει ενιαία εφαρμογή του νόμου. «Αυτός είναι ο ευρωπαϊκός τρόπος λειτουργίας και όταν είσαι μέρος του EPPO πρέπει να προσαρμόζεσαι αναλόγως», σημείωσε.
Η Kövesi επανήλθε και στο ζήτημα των θεσμικών περιορισμών, σημειώνοντας ότι σε υποθέσεις όπου εμπλέκονται νυν ή πρώην υπουργοί «δεν μπορούσαμε να συνεχίσουμε τις διαδικασίες», λόγω του ισχύοντος πλαισίου.
Για την πορεία των ερευνών, ανέφερε ότι η εικόνα διαφοροποιείται ανά υπόθεση. «Σε κάποιες περιπτώσεις ήδη έχουμε αποτέλεσμα, σε άλλες ακόμη βρισκόμαστε στο στάδιο της έρευνας», είπε, εκφράζοντας την ελπίδα για επιτάχυνση. «Ελπίζω ότι μπορούμε να συνεχίσουμε με ταχύτητα. Χαίρομαι που θα έχουμε βοήθεια με περισσότερους αστυνομικούς και ελπίζω ότι το συντομότερο θα έχουμε αποτέλεσμα», πρόσθεσε.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναγνώρισε τα όρια των διαθέσιμων πόρων. «Έχουμε μόνο έναν αστυνομικό και δύο εισαγγελείς που πρέπει που και που να κοιμούνται, διότι έχουν μόνο 24 ώρες την ημέρα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι έχει υπάρξει δέσμευση για ενίσχυση της ομάδας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. «Κάθε μέρα ελέγχεται η ανεξαρτησία μας ως Οργανισμός», είπε, τονίζοντας ότι «είναι κόκκινη γραμμή για μας, δεν μπορείς να την υπερβείς αυτή τη γραμμή». Συνδέοντας το ζήτημα με τη λειτουργία του θεσμού, υπογράμμισε: «Για αυτό και η ανανέωση της θητείας είναι σημαντική, αφήστε μας να κάνουμε τη δουλειά μας», εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση ότι «οι ελληνικές αρχές θα κάνουν το σωστό».
Κλείνοντας, επανέλαβε την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας και στάθηκε στη σημασία που έχουν οι πολίτες. «Δεν μπορώ να δεχθώ τη φράση “έτσι κάνουμε τα πράγματα στην Ελλάδα”», είπε, αναφερόμενη και σε επιστολές αγροτών που της ζητούσαν να ερευνήσει υποθέσεις διαφθοράς. «Οι εισαγγελείς έχουν το κουράγιο να ελέγξουν όλες τις καταγγελίες», τόνισε και κατέληξε: «Δεν μπορούμε να φερόμαστε σαν να είναι όλα τέλεια, ενώ γνωρίζουμε ότι δεν είναι».
