Η γαλλική και βρετανική προσπάθεια να κτιστεί ευρωπαϊκή άμυνα με τους «πρόθυμους» για να κάνουν εκστρατείες στον Περσικό ή αύριο στην Αφρική είναι τουλάχιστον αφελής και επικίνδυνη.
Αυτές τις μέρες ο Υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Pete Hegseth δήλωσε ότι «η επιχείρηση στα στενά του Ορμούζ είναι προσωρινή. Ο κόσμος χρειάζεται περισσότερο αυτή τη δίοδο από ότι εμείς. Σταθεροποιούμε την κατάσταση ώστε το εμπόριο να κυκλοφορήσει ξανά αλλά περιμένουμε την παγκόσμια κοινότητα να προχωρήσει την κατάλληλη στιγμή και σύντομα θα παραδώσουμε την ευθύνη χειρισμού σε άλλες χώρες».
Και πρόσθεσε «ελπίζουμε η Νότια Κορέα θα συμμετάσχει, όπως η Ιαπωνία, η Αυστραλία και η Ευρώπη αλλά δεν τους περιμένουμε. Δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για να τους παραδώσουμε την κατάσταση».
Σε μια προσπάθεια απεμπλοκής από τον Περσικό οι Αμερικανοί αφού απέτυχαν να επιβάλουν στο Ιράν οποιονδήποτε όρο που είχαν θέσει αρχικά σαν σκοπό του πολέμου, αποσύνδεσαν την ‘’επιχείρηση Ελευθερία’’ που αποσκοπούσε στον απεγκλωβισμό δια της βίας όσων πλοίων βρίσκονται στον Περσικό προσπαθούν τώρα να βρουν «δικαιολογία νίκης» για να αποσυρθούν.
Η όποια βοήθεια για διέξοδο είναι καλοδεχούμενη από τους Αμερικανούς και ειδικά από την Κίνα που αποτελεί τον πρώτο εμπορικό σύμμαχο του Ιράν από τον οποίο έπαιρνε πριν τον πόλεμο το 13% του ιρανικού πετρελαίου.
Μπορεί η Κίνα να διατηρεί μεγάλα αποθέματα πετρελαίου αλλά δεν παύει να επηρεάζεται όσο περνάει ο καιρός. Εξάλλου η Κίνα σαν εξαγωγική δύναμη θέλει την ελεύθερη κυκλοφορία του εμπορίου.
Κατά την επίσκεψη Τραμπ την 14-15 Μαΐου στο Πεκίνο οι Αμερικανοί θέλουν να κλείσουν συμφωνίες για αγροτικά προϊόντα και αεροπλάνα Boeing και οι Κινέζοι θέλουν να μειώσουν τις κυρώσεις και τα εμπόδια για τα προϊόντα τους.
Έτσι ενώ ένας από τους σκοπούς του πολέμου, ίσως ο κυριότερος, ήταν να «γονατίσει» ενεργειακά η Κίνα, αυτή βρέθηκε να μεσολαβεί για τον τερματισμό του και χάριν των ΗΠΑ.
Η επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο αναγκάζει τις ΗΠΑ να σκεφτούν την παγκόσμια εικόνα και να ξεφύγουν από άλλο ένα πόλεμο χωρίς τέλος.
Η αμερικανική επιθετικότητα από την «ισοπέδωση» του Ιράν και την «χερσαία επίθεση» πέρασε στην αναζήτηση διπλωματικών λύσεων και στις δηλώσεις για «προσωρινή επιχείρηση στα στενά του Ορμούζ».
Οι Ιρανοί από τη μεριά τους ανακοίνωσαν σχέδιο διέλευσης πλοίων από τα στενά μετά από ιρανική άδεια και εφόσον εκπληρωθούν οι όροι, χωρίς να διευκρινίσουν ποιους όρους εννοούν.
Για άλλη μια φορά αποδείχτηκε ότι πολεμικές επιχειρήσεις που δεν έχουν σχεδιαστεί με βάση τους στρατηγικούς στόχους μέχρι τέλους και αρκούνται στις τακτικές επιτυχίες δεν έχουν αίσιο αποτέλεσμα. Στο Βιετνάμ οι Αμερικανοί κέρδισαν όλες τις μάχες αλλά έχασαν τον πόλεμο.
Το ίδιο στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ ενώ η αποσταθεροποίηση στη Λιβύη προκαλεί αναταράξεις και πολέμους σε όλη την υποσαχάρια Αφρική.
Θα υπάρξει ένας «παγωμένος πόλεμος» χαμηλής έντασης, με κυρώσεις, ναυτικό αποκλεισμό και συμμετοχή στους ελέγχους των Ευρωπαίων, Ιαπώνων, Αυστραλών και Κορεατών ή θα πανηγυρίσουν όλοι για την «νίκη» τους και θα μείνει το Ισραήλ μόνο του με κίνδυνο να γίνει ο παρίας της περιοχής και μαζί με αυτό και όσες χώρες το ακολουθούν πρόθυμα;
Οι Ευρωπαίοι ετοιμάζουν σχέδια για στρατιωτική – ναυτική αποστολή για την «ασφάλεια της ναυσιπλοΐας» στα Στενά του Ορμούζ, με την ελληνική κυβέρνηση να δηλώνει έτοιμη να συμμετάσχει και να στείλει φρεγάτα, για να υπερασπιστεί προφανώς τα συμφέροντα των εφοπλιστών.
Πηγαίνοντας προς το Αμάν της Ιορδανίας όπου θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας – Κύπρου – Ιορδανίας, ο πρωθυπουργός, Κ. Μητσοτάκης, συνάντησε στο Αμπου Ντάμπι τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεϊχη Mohammed Bin Zayed Al Nahyan ενώ την προηγούμενη εβδομάδα συναντήθηκε με τον εμίρη του Κατάρ.
Ακολουθώντας τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, Γ. Γεραπετρίτη, για τον «ενεργό ρόλο» που προτίθεται να αναλάβει η ελληνική κυβέρνηση «σε συνεργασία με την ναυτιλιακή κοινότητα» για την «απρόσκοπτη και ασφαλή διέλευση» των Στενών του Ορμούζ, ο υπουργός Άμυνας, Ν. Δένδιας, απάντησε στο ερώτημα εάν η Ελλάδα έχει τις προϋποθέσεις να βρεθεί στα Στενά του Ορμούζ: «η Ελλάδα θα συμμετάσχει υπό συνθήκες σαφώς μετρημένες, σαφώς καθορισμένες μέσα από συγκεκριμένη εντολή, μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους και φίλους μας, μαζί με τους Αμερικανούς συμμάχους μας».
Η επιδίωξη του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη αφορά την τοποθέτηση γεφυρών ακόμη και με το φιλοτουρκικό Κατάρ, στο οποίο δώσαμε πυραύλους Patriot, αποδυναμώνοντας την δική μας άμυνα. Υπόψη ότι η Τουρκία αν και έχει τρείς στρατιωτικές βάσεις στο Κατάρ κράτησε αποστάσεις για να μη διαταράξει τις σχέσεις με το Ιράν.
Μήπως υπάρχει η αντίληψη ότι τώρα που αγοράσαμε τα εργαλεία (γαλλικές φρεγάτες Belharra) πρέπει να τα χρησιμοποιήσουμε;
Η απλοϊκή σκέψη ότι ο φίλος του εχθρού μου πρέπει να γίνει φίλος μου για να τον τραβήξω μακριά από την επιρροή του είναι αφελής και μακριά από συλλογική γεωπολιτική αντίληψη που πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους της περιοχής της Μ. Ανατολής.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι η φρεγάτα που επιχειρεί σήμερα στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Αντεν να μετακινηθεί για επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ μαζί με ευρωπαϊκή δύναμη.
Ήδη σύμφωνα με τη γαλλική Le Figaro το αεροπλανοφόρο Charles De Gaulle με τα συνοδευτικά του πλοία, πέρασε σήμερα (06 Μαΐου) το Σουέζ, με κατεύθυνση νότια των στενών του Ορμούζ.
Η αποστολή ευρωπαϊκής αρμάδας στον Περσικό, κύρια με γαλλική και βρετανική πρωτοβουλία, για υποστήριξη των αποδυναμωμένων καθεστώτων του Κόλπου, απέναντι στο Ιράν, θα αποτελέσει σημείο διαρκούς τριβής.
Το Ιράν έχει τώρα το «πάνω χέρι» στον Κόλπο και μια από τις επιδιώξεις του είναι να αποκαθηλώσει τα εμιράτα του Κόλπου, πολλά από τα οποία κυβερνούν σε αντίθεση με το λαϊκό αίσθημα, με πρώτο και κύριο το Μπαχρέιν, όπου το 80% του πληθυσμού είναι σιίτες και κυβερνά το 20% των σουνιτών.
Η γαλλική και βρετανική προσπάθεια να κτιστεί ευρωπαϊκή άμυνα με τους «πρόθυμους» για να κάνουν εκστρατείες στον Περσικό ή αύριο στην Αφρική είναι τουλάχιστον αφελής και επικίνδυνη.
Το Ιράν δεν ξεφορτώνεται το αμερικανικό εμπάργκο για να δεχτεί τον ευρωπαϊκό έλεγχο και τις παρεμβάσεις του.
Η αυριανή εικόνα μπορεί να έχει:
Mια αμερικανική πολιτική κλεισμένη στο δυτικό ημισφαίριο (Λατινική Αμερική και Καραϊβική) για κάποιο διάστημα και μέχρι να ανασυγκροτηθεί στρατιωτικά και οικονομικά.
Μια Ρωσία περιορισμένη στον εγγύς περίγυρό της και εγκλωβισμένη στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Την Κίνα να επεκτείνεται εμπορικά σε όλο τον κόσμο και να προετοιμάζεται στρατιωτικά.
Την Ευρώπη να συμπιέζεται από παντού και να αποβιομηχανοποιείται σταδιακά.
Στο πλαίσιο της Ευρώπης η Γαλλία σαν η μόνη πυρηνική δύναμη εντός της Ε.Ε. προσπαθεί να επανασυστήσει μια ζώνη επιρροής στις χώρες του Κόλπου και να εκμεταλλευτεί το κενό σε περίπτωση απόσυρσης των Αμερικανών. Πουλάει στις χώρες του Κόλπου εξοπλισμούς και στην Ευρώπη την «πυρηνική της ομπρέλα». Εκμεταλλεύεται τη γερμανική αδυναμία και το ενδιαφέρον της για την Ουκρανία και προσπαθεί να κυριαρχήσει στην Ευρώπη, σε συνεργασία με τη Βρετανία.
Οι κύκλοι της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας που δήλωναν πριν λίγο καιρό ότι πρέπει να επιδιωχθεί η «αμυντική αυτονομία» της Ευρώπης για να απεξαρτηθούμε από τις ΗΠΑ, τώρα βλέποντας τις κινήσεις των Ευρωπαίων στον Περσικό θα πρέπει ή να σιωπήσουν ή να ενταχθούν «φιλότιμα» στα σχέδιά τους, όπως έκαναν πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και διέλυσαν τη Σοσιαλιστική Διεθνή.
Εμείς έχουμε κάποιο λόγο να υποστηρίξουμε τα αυταρχικά εμιράτα και τα βασίλεια του Περσικού Κόλπου, στέλνοντας πυροβολαρχίες Patriot, φρεγάτες και πυρομαχικά, τα οποία θα μας λείπουν από την αμυντική μας διάταξη;
Ή μήπως ωφεληθήκαμε με την αποστολή Σώματος Στρατού με 23.000 άνδρες το 1919 στη Ρωσία υπό γαλλική διοίκηση ή με την αποστολή εκστρατευτικού σώματος στην Κορέα το 1950;
Πιστεύει μήπως κανείς ότι σε περίπτωση σύγκρουσης με την Τουρκία θα επέμβουν οι Γάλλοι ή οποιοσδήποτε άλλος ξένος;
Ο ελληνικός λαός πληρώνει ακριβά τα όπλα που αγοράζει η κυβέρνηση για να διασφαλίσει την κυριαρχία της χώρας και όχι για να συμμετέχει σε μακρινές εκστρατείες για τα μαξιμαλιστικά συμφέροντα άλλων χωρών.
Εξάλλου ο αυριανός κόσμος θα είναι διαφορετικός και στους συσχετισμούς των μεγάλων χωρών παγκόσμια και στους συσχετισμούς των κοινωνικών τάξεων στο εσωτερικό των χωρών.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
