Οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να αποκτήσουν περισσότερα εργαλεία, ταχύτερες διαδικασίες και μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στη νέα φάση αυξημένων αρμοδιοτήτων και απαιτήσεων είναι το βασικό συμπέρασμα των παρεμβάσεων στο 1o συνέδριο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση με τίτλο «Τοπική Αυτοδιοίκηση: Καινοτόμες πρακτικές και έξυπνες λύσεις», που πραγματοποιήθηκε σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας.
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων που ανέπτυξαν μέλη του υπουργικού συμβουλίου, δήμαρχοι, περιφερειάρχες, ακαδημαϊκοί και επιχειρηματίες ήταν η ανάγκη να αποκτήσει η Αυτοδιοίκηση περισσότερα εργαλεία, ταχύτερες διαδικασίες και μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε κρίσιμα ζητήματα όπως η διαχείριση του τουρισμού και της στεγαστικής πίεσης, η λειψυδρία και η ενεργειακή μετάβαση, η πολιτική προστασία, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος ανέφερε ότι τις επόμενες ώρες θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση ο Κώδικας της Αυτοδιοίκησης και αναμενεται να ψηφιστεί από τη Βουλή μέσα στον Ιούνιο. Όπως είπε το νομοσχέδιο στοχεύει «στην απλοποίηση των διαδικασιών, στο να κάνει τα χέρια των δημάρχων και των περιφερειαρχών πιο ελεύθερα τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την περιττή γραφειοκρατία».
Ο ίδιος αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην αύξηση τα τελευταία χρόνια των μετακλητών υπαλλήλων εξηγώντας ότι το σύνολο του πρόσθετου προσωπικού σκόπιμα κατευθύνθηκε στην αυτοδιοίκηση προκειμένου να καλυφθούν κενά ζωτικής σημασίας για πολλούς δήμους όπως είναι οι γενικοί γραμματείς και οι μηχανικοί.
Ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς σημείωσε ότι ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στην υλοποίηση 300+1 μεγάλων έργων και παρεμβάσεων, «που βελτιώνουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών». Ανάμεσα στα έργα αυτά, ξεχώρισε το Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στον Φαληρικό Όρμο, ενώ αποκάλυψε ότι μετά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ανοίγει ο δρόμος για την ανάδειξη του αναδόχου του έργου ως τον Σεπτέμβριο και την έναρξη των εργασιών έως το τέλος του τρέχοντος έτους
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους πέντε βασικούς πυλώνες της διοικητικής φιλοσοφίας της Περιφέρειας: την ανθρωποκεντρική προσέγγιση, τα έργα ουσίας με πρακτικό αποτύπωμα, τη διαρκή παρουσία στο πεδίο, τη θωράκιση των πόλεων απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις και, τέλος, τη συνεργασία, τη διεκδίκηση, τη συμπερίληψη και την εξωστρέφεια.
Σε χαιρετισμό που απηύθυνε ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον Κώδικα Αυτοδιοίκησης λέγοντας ότι είναι ένα επίπονο έργο, με 761 διατάξεις, και το χαρακτήρισε ως ένα μεγάλο βήμα πριν από τη συνταγματική αναθεώρηση για τη διεύρυνση των άρθρων 101 και 102 για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος στην αυτοδιοίκηση και για την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια της αυτοδιοίκησης.
Στο πάνελ για τους νησιωτικούς και ορεινούς δήμους ο δήμαρχος Ψαρών, Κωνσταντίνος Βρατσάνος αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι του ακριτικού νησιού με την πρόσβασή τους στη γειτονική Χίο και τον Πειραιά σε έντονες καιρικές συνθήκες, ωστόσο επισήμανε ότι τα τελευταία χρόνια η κατάσταση στους τομεις της υγείας και των συγκοινωνιών έχει βελτιωθεί αισθητά με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο αίσθημα ασφάλειας των κατοίκων.
Ο δήμαρχος Αργιθέας Ανδρέας Στεργίου αναγνώρισε ως θετικό το γεγονός ότι στον Κώδικα της Αυτοδιοίκησης υιοθετήθηκαν οι περισσότερες προτάσεις των αιρετών για τους ορεινούς δήμους που αποτελούν όπως είπε λύσεις σε παθογένειες δεκαετιών.
Ο δήμαρχος Λειψών Φώτης Μάγγος από την πλευρά του ανέφερε ότι εγκρίθηκε χρηματοδότηση για ανέγερση δύο οικοδομών για τη φιλοξενία γιατρών και εκπαιδευτικών που θα υπηρετούν στο νησί.
Ο δήμαρχος Κυθήρων Σταύρος Χαρχαλάκης επισήμανε το πρόβλημα των καθυστερήσεων στην υλοποίηση έργων που πολλές φορές όπως είπε η υλοποίησή τους μπορεί να αρχίσει τέσσερα χρόνια μετά την εκπόνηση της μελέτης υποδεικνύοντας ως βασικό παράγοντα κωλυσιεργίας κρατικές υπηρεσίες όπως το τοπικό ΚΑΣ, το οποίο «κάνει δύο και τρία χρόνια για να καθαρογράψει μια απόφαση», όπως τόνισε.
Όλγα Κεφαλογιάννη: Το Τέλος Ανθεκτικότητας να αποδοθεί στους δήμους
Σε πάνελ με τίτλο «Βιώσιμος τουρισμός και τοπικές κοινωνίες», η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη υπογράμμισε για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ότι η κυβέρνηση έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για τη ρύθμιση της δραστηριότητας, ενώ αντίστοιχη κατεύθυνση ενσωματώνεται και στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Πρόσθεσε ότι το υπουργείο Τουρισμού έχει θέσει σε ισχύ λειτουργικές και τεχνικές προδιαγραφές ασφάλειας για τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ βρίσκεται σε εφαρμογή η αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής σε κεντρικές συνοικίες της Αθήνας.
Η ίδια τάχθηκε υπέρ της απόδοσης του Τέλους Ανθεκτικότητας στους δήμους ενώ έδωσε, παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού, ιδίως του ορεινού τουρισμού, σημειώνοντας ότι η αντιμετώπιση της εποχικότητας παραμένει βασική πρόκληση για τον ελληνικό τουρισμό.
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας επισήμανε μεταξύ άλλων την ανάγκη να σταματήσει η βραχυχρόνια μίσθωση κτιρίων στην Πλάκα, πρακτική που ουσιαστικά όπως είπε παρακάμπτει το ΠΔ που απαγορεύει την ανάπτυξη ξενοδοχείων στην περιοχή και πρότεινε η βραχυχρόνια μίσθωση να μην θεωρείται κατοικία αλλά τουριστική δραστηριότητα.
Απαντώντας στον δήμαρχο Αθηναίων, η κυρία Κεφαλογιάννη επισήμανε ότι η νομοθεσία προβλέπει ότι όταν υπάρχει ολόκληρο κτίριο που νοικιάζεται με βραχυχρόνια μίσθωση, αυτό θεωρείται ότι είναι ξενοδοχείο.
Δεν παρέλειψε να επαναλάβει το αίτημά του για απόδοση του Τέλους Ανθεκτικότητας στις τοπικές κοινωνίες και ανέφερε ότι με αυτή την προοπτική ο δήμος Αθηναίων θα έχει ετήσια έσοδα 30 εκατ. ευρώ, τα οποία θα αξιοποιούνταν κυρίως στην κατασκευή κοινωνικών κατοικιών, σε αντιπλημμυρικά και σε περιβαλλοντικά έργα.
Ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός με αφορμή την ανάπτυξη μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων στη Μάνη και στη Μεσσηνία είπε ότι οι επενδύσεις αυτές θα συμβάλλουν στην τουριστική ανάπτυξη της Πελοποννήσου που σήμερα υστερεί σε σχέση με άλλες περιφέρειες και ότι μελετώνται βέλτιστες πρακτικές αλλά και λάθη του παρελθόντος ώστε η τουριστική ανάπτυξη να είναι βιώσιμη και να μην αλλοιώσει τη φυσιογνωμία της περιοχής.
Η πρόεδρος του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) Χριστίνα Τετράδη επισήμανε ότι με βάση τα στοιχεία στην Ελλάδα δεν υπάρχει υπερτουρισμός, παρά μόνο υψηλή συγκέντρωση τουριστών σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Υπογράμμισε ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις πρέπει να θεωρηθούν ως τουριστικό προϊόν και αναφερόμενη ειδικότερα στην Αθήνα, επικαλεστηκε σχετική μελέτη σύμφωνα με την οποία η μεγάλη επέκταση των καταλυμάτων air bnb χωρίς ποιοτικά, χωρικά και χρονικά κριτήρια είναι ο κύριος παράγοντας που επιδεινώνει τους δείκτες φέρουσας ικανότητας της περιοχής.
Στην επόμενη συζήτηση με θέμα την ενεργειακή και υδατική αυτονομία των δήμων ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Αμανατίδης ζήτησε την υλοποίηση μέτρων στήριξης της περιοχής ευθύνης του καθώς όπως τόνισε η απολιγνητοποίηση δεν συνιστά μόνο περιβαλλοντική μετάβαση αλλά πρωτίστως κοινωνικοοικονομική καθώς η Δυτική Μακεδονία είναι εξαρτώμενη τα τελευταία 60 χρόνια από τα λιγνιτωρυχεία. Ο δήμαρχος Ρεθύμνου και πρόεδρος της Ένωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ) επισήμανε το πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η Κρήτη και ιδίως η ανατολική πλευρά και εξέφρασε τον προβληματισμό του για το γεγονός ότι με βάση πρόσφατη δημοσκόπηση οι κάτοικοι της Μεγαλονήσου ενώ γνωρίζουν το πρόβλημα εντούτοις το υποβαθμίζουν.
Ο Άγγελος Χασιώτης, υποψήφιος διδάκτωρ στο ΕΚΠΑ, ανέφερε ότι για να πετύχει η χώρα τους στόχους της ενεργειακής και της υδατικής αυτονομίας, πρέπει πρώτα να διασφαλιστεί η υλική βιωσιμότητα των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), η οποία -όπως υπογράμμισε- αποτελεί και τη βάση της εθνικής κλιματικής πολιτικής.
Ακολούθησε πάνελ με τίτλο «Smart Cities και λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης» κατά το οποίο ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου απέδωσε στην έλλειψη προσωπικού την υστέρηση δήμων στην αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Επισήμανε ακόμα ότι η τεχνολογία μηδενίζει αποστάσεις και προανήγγειλε το ultra fast broadband, με την ανάπτυξη οπτικής ίνας σε περιοχές στις οποίες δεν θα πήγαιναν οι εταιρείες γιατί δεν έχουν οικονομικό ενδιαφέρον.
Ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου αναφέρθηκε σε έργα ψηφιοποίησης του δήμου που στοχεύουν στην άμεση ενημέρωση και αντιμετώπιση προβλημάτων (από λακούβες έως πυροπροστασία του Υμηττού), ενώ προανήγγειλε την τοποθέτηση αισθητήρων σε 5.000 κάδους απορριμμάτων οι οποίοι με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης θα παρέχεται εικόνα για το ποιοι είναι γεμάτοι ώστε να πηγαίνουν κατά προτεραιότητα τα απορριμματοφόρα και να τους αδειάζουν. Ο Χρήστος Ταραντίλης, καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών υπογράμμισε την συμβολή της νέας τεχνολογίας στην ποιότητα και ποσότητα του παραγόμενο έργο σε τοπικό επίπεδο, τονίζοντας ότι μπορεί να υπάρχουν εξαιρετικοί δήμαρχοι αλλά εάν δουλεύουν με τον παραδοσιακό τρόπο θα κάνουν πολύ λιγότερα σε σχέση με τους διαδόχους τους που θα αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη.
Κ. Κατσαφάδος: Ηλεκτρονικά η αίτηση και η αποζημίωση πληγέντων από φυσικές καταστροφές
Στο επόμενο στρογγυλό τραπέζι με αντικείμενο τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην πολιτική προστασία, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος ανέφερε ότι νομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί το καλοκαίρι προβλέπει την ανάπτυξη ψηφιακών βάσεων μέσω των οποίων οι πολίτες που η περιουσία τους έχει υποστεί ζημιά από φυσικές καταστροφές θα μπορούν να καταθέτουν ηλεκτρονική αίτηση και αυτοματοποιημένα να εισπράττουν τα αναλογούντα ποσά της αποζημιωσης.
Ο δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης ανέφερε με την ιδιότητα και του προέδρου του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάδειξης του Υμηττού (ΣΠΑΥ) ότι πρώτη προτεραιότητα για την προστασία του ορεινού όγκου είναι η πρόληψη και ανέφερε ότι ο ΣΠΑΥ έχει συνάψει συνεργασία με το Αστεροσκοπείο Αθηνών για ανάπτυξη εξειδικευμένων πυρομετεωρολογικών προγνώσεων για την περιοχή, την υλοποίηση στοχευμένων πυρομετεωρολογικών και πυροκλιματικών αναλύσεων και την αξιοποίηση προηγμένων μοντέλων πρόγνωσης εξάπλωσης και συμπεριφοράς πυρκαγιών.
Ο Ευθύμης Λέκκας, καθηγητής Γεωλογίας τόνισε από τη μεριά του οτι για να συνδυαστούν επιτυχώς οι δράσεις πρόληψης, επέμβασης και αποκατάστασης με στόχο την πολιτική προστασία απαιτείται η συνεργασία τριών πυλώνων: του επιστημονικού, των υπηρεσιακών φορέων και της κεντρικής διοίκησης.
Θ. Πλεύρης: Σε πρώτη προτεραιότητα η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στην Κρήτη
Στο τελευταίο πάνελ για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών από την Αυτοδιοίκηση, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης έθεσε ως βασική προτεραιότητα της κυβερνητικής πολιτικής τη διατήρηση των μεταναστευτικών ροών σε χαμηλά επίπεδα και την ενίσχυση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα αλλά και συνολικά η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στο ζήτημα των επιστροφών μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου απορρίπτονται. Ο υπουργός σημείωσε ότι όσοι λαμβάνουν άσυλο αποκτούν δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και αποχωρούν από τις δομές φιλοξενίας, ενώ για όσους δεν γίνονται δεκτές οι αιτήσεις τους θα πρέπει, όπως είπε, να δρομολογείται η επιστροφή τους στις χώρες προέλευσης.
Ανέφερε ότι υπάρχει επικοινωνία με τη Λιβύη για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών από τη συγκεκριμένη χώρα, ενώ υπογράμμισε ότι αυτό το καλοκαίρι θα τεθεί σε προτεραιότητα η Κρήτη επισημαίνοντας την ανάγκη δημιουργίας δομής προσωρινής κράτησης όπου θα γίνεται η καταγραφή των συλληφθέντων από το Λιμενικό και στη συνέχεια η μεταφορά σε κλειστές δομές της ενδοχώρας όσων δεν δικαιούνται άσυλο και σε ανοιχτές δομές όσων δικαιούνται.
Οι δήμαρχοι Λέρου Τιμόθεος Κωττάκης και Κω Θεοδόσης Νικηταράς αναγνώρισαν ότι η κατάσταση στα νησιά σχετικά με τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και την αξιοποίηση των δομών είναι πολύ καλύτερη σε σχέση με πριν από 10 χρόνια και ανέφεραν ότι τα εύσημα δεν ανήκουν μόνο στην κυβέρνηση αλλά κυρίως στην αυτοδιοίκηση και στις τοπικές κοινωνίες.
Ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης από την πλευρά του χαρακτήρισε την βελτιωμένη αυτή κατάσταση ως success story και επ’ αυτού παρέθεσε σχετικά στοιχεία συμφωνα με τα οποία ενώ τον Φεβρουάριο του 2020 φιλοξενούνταν στη Λέσβο 27.000 μετανάστες, σήμερα υπάρχουν μόλις 523, στη Χίο από 8.000 ο αριθμός τους μειώθηκε σε 419 και στη Σάμο από 7.000 σε 1213.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πηγή: FANTOMAS.GR

