Ένα μνημόνιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και την Κυριακή, σύμφωνα με δυτική πηγή που μίλησε στο Reuters την Παρασκευή, με τη Γενεύη να εμφανίζεται ως ο πιθανότερος τόπος διεξαγωγής της τελετής.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η διατύπωση του μνημονίου εξακολουθεί να οριστικοποιείται, ενώ το Ιράν επιμένει στη θέση του ότι η συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει και τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ πολεμά τη φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ.
Στόχος είναι να ολοκληρωθεί το τελικό κείμενο έως το Σάββατο, ώστε η συμφωνία να μπορέσει να υπογραφεί από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Καλιμπάφ. Δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη ο τόπος της υπογραφής, ωστόσο η Γενεύη θεωρείται η επικρατέστερη επιλογή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι ακυρώνει νέες επιθέσεις κατά του Ιράν επειδή η συμφωνία είναι πλέον έτοιμη.
«Μόλις πετύχαμε μια μεγάλη διευθέτηση του πολέμου με το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Ωστόσο, οι όροι της συμφωνίας, όπως παρουσιάστηκαν την Παρασκευή από Ιρανούς αξιωματούχους, φαίνεται να προσφέρουν στην Τεχεράνη μεγάλο μέρος όσων ζητούσε, ενώ ο Τραμπ δείχνει να εξασφαλίζει ελάχιστα από όσα επεδίωκε, πέρα από την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έκλεισε μετά τις επιθέσεις που διέταξε ο Αμερικανός πρόεδρος τον Φεβρουάριο.
Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι το σχέδιο προβλέπει άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων και παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Τα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα θα παραπεμφθούν σε μεταγενέστερες συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι δεν επιδιώκει κάτι τέτοιο.
Η άρση των κυρώσεων, η αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων και η παύση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο αποτελούν βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης. Η πηγή δεν ανέφερε τι θα μπορούσε να προσφέρει το Ιράν ως αντάλλαγμα. Από αμερικανικής πλευράς δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο.
Το ιρανικό πρακτορείο Mehr μετέδωσε ότι οι όροι περιλαμβάνουν και άλλες σημαντικές αμερικανικές παραχωρήσεις, μεταξύ των οποίων δέσμευση για αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν και παρουσίαση σχεδίου για την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης ιρανικής οικονομίας.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους πρέπει να καταθέσουν σχέδια ανοικοδόμησης του Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων», ανέφερε το δημοσίευμα του Mehr.
Η ανακοίνωση του Τραμπ για επικείμενη συμφωνία – λίγες ώρες αφότου απείλησε εκ νέου ότι θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά» – προκάλεσε άνοδο στις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές και πτώση στις τιμές του πετρελαίου την Παρασκευή. Το Brent υποχωρούσε περισσότερο από 2% στις ευρωπαϊκές συναλλαγές.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, ο Τραμπ είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι μια συμφωνία ήταν κοντά, χωρίς όμως να προκύψει τελικά κάποιο αποτέλεσμα.
Παρά ταύτα, οι αγορές εκτίμησαν ότι οι τελευταίες δηλώσεις του υποδηλώνουν το τέλος μιας ιδιαίτερα επικίνδυνης περιόδου κλιμάκωσης, η οποία ξεκίνησε με ανταλλαγή πυρών μεταξύ Ιράν και Ισραήλ για πρώτη φορά μετά την εκεχειρία του Απριλίου και συνεχίστηκε με δύο ημέρες αμερικανικών επιθέσεων και ιρανικών αντιποίνων εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.
«Τα Στενά θα ανοίξουν επίσημα μόλις υπογράψουμε, κάτι που θα μπορούσε να συμβεί σύντομα, πολύ σύντομα, ίσως μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ο Βανς θα παραστεί στην τελετή υπογραφής.
Ερωτηθείς αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει εγκρίνει τη συμφωνία, απάντησε: «Από όσο γνωρίζω, η απάντηση είναι ναι».
Πηγή: Reuters
