Ένα ακανθώδες ζήτημα που έχει εγκλωβίσει αμέτρητους πολίτες, μετατρέποντας την απώλεια ενός οικείου προσώπου σε οικονομικό εφιάλτη, φαίνεται πως βρίσκει επιτέλους μια ουσιαστική διέξοδο.
Ο λόγος για τις χρεωμένες κληρονομιές και τους κινδύνους που αυτές συνεπάγονται για την προσωπική περιουσία των κληρονόμων, οι οποίοι συχνά βρέθηκαν εκτεθειμένοι επειδή δεν γνώριζαν ή έχασαν τις ασφυκτικές προθεσμίες του νόμου. Η μεταβατική διάταξη του νέου κληρονομικού δικαίου έρχεται τώρα να λειτουργήσει ως ένα καθοριστικό δίχτυ προστασίας, προσφέροντας μια δεύτερη ευκαιρία σε όσους κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με βάρη που δεν τους αναλογούν.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα σε κληρονόμους προσώπων που απεβίωσαν έως τις 22 Μαΐου 2026 να ζητήσουν δικαστικώς τον διορισμό επιμελητή και πραγματογνωμόνων για την διενέργεια απογραφής, ακόμη κι αν είχαν χάσει την αρχική προθεσμία για την αποδοχή, με το ευεργέτημα της απογραφής.
Η προθεσμία για αυτή την κίνηση-σωτηρία εκπνέει στις 22 Νοεμβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει ήδη ξεκινήσει αναγκαστική εκτέλεση στην ατομική τους περιουσία.
Η μεγάλη αυτή τομή ολοκληρώνεται με το νέο πλαίσιο που τίθεται σε εφαρμογή στα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, όπου η περιουσία που κληρονομείται διαχωρίζεται πλήρως από την ατομική και εκκαθαρίζεται αυτοτελώς από ειδικό εκκαθαριστή.
Παράλληλα, οι τακτικές προθεσμίες αποποίησης ορίζονται πλέον στους τέσσερις μήνες από τη στιγμή που ο κληρονόμος λαμβάνει γνώση του δικαιώματός του, ενώ για τους κατοίκους εξωτερικού η προθεσμία εκτείνεται σε έναν χρόνο.
Ωστόσο, η διαχείριση μιας κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τα χρέη, αλλά και τις φορολογικές υποχρεώσεις που αναλογούν στην περιουσία που περνά στους δικαιούχους.
Η φορολογική κλίμακα διαμορφώνεται ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας, με την Α΄ κατηγορία (σύζυγοι, παιδιά, γονείς) να απολαμβάνει αφορολόγητο όριο 150.000 ευρώ και κλιμακωτούς συντελεστές από 1% έως 10%.
Αντίστοιχα, για τη Β΄ κατηγορία το αφορολόγητο περιορίζεται στις 30.000 ευρώ, ενώ για τη Γ΄ κατηγορία και τα τρίτα πρόσωπα το αφορολόγητο πέφτει μόλις στις 6.000 ευρώ, με τους συντελεστές να φτάνουν έως και το 40%.
Ειδική πρόνοια υπάρχει για συζύγους και ανήλικα τέκνα με αφορολόγητο έως 400.000 ευρώ, ενώ σημαντικές απαλλάξεις προβλέπονται για την απόκτηση πρώτης κατοικίας ή οικοπέδου, καθώς και για τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς.
Τέλος, ο φόρος που προκύπτει καταβάλλεται σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, με τις δόσεις να διπλασιάζονται εφόσον ο κληρονόμος είναι ανήλικος.
