Μαχητικό αεροσκάφος τύπου Phantom F-4 της Πολεμικής Αεροπορίας  συνετρίβη στην Τανάγρα, με αποτέλεσμα να χάσουν τις ζωές τους οι δύο πιλότοι.

Το μαχητικό συμμετείχε στο Athens Flying Week και ανήκε στην 117 ΠΜ στην Ανδραβίδα και είχε εκσυγχρονιστεί πριν από 25 χρόνια στην Γερμανία στα πλαίσια του προγράμματος «Peace Icarus».

Οι δύο χειριστές δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος.

Το μαχητικό αεροσκάφος συνετρίβη λίγο πριν από την προσγείωση, και ενώ εκατοντάδες άνθρωποι παρακολουθούσαν από κοντινή απόσταση.  

Σύμφωνα με μαρτυρίες φαινόταν να βγάζει καπνούς πριν την πτώση σου. Οι ίδιες μαρτυρίες αναφέρουν ότι το αεροσκάφος άρχισε ξαφνικά να χάνει ύψος και συνετρίβη.

Το αεροσκάφος έχει κοπεί στα δύο και ξέσπασε πυρκαγιά σε δύο διαφορετικά σημεία.

Πυροσβεστικό ελικόπτερο έκαναν ρίψεις νερού για να σβήσει η φωτιά που προκλήθηκε.

Ο κόσμος που βρισκόταν στο σημείο ήταν σοκαρισμένος, ενώ από την διοργάνωση της εκδήλωσης ξεκίνησαν άμεσα να εκκενώνουν το χώρο.

Τίθεται και το εύλογο ερώτημα τι θα γινόταν αν το μαχητικό έπεφτε πάνω στους θεατές.

Η ελληνική Πολεμική Αεροπορία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί 17 Phantoms καθώς περιμένει τις παραδόσεις των F-35 σε μερικά χρόνια.

Στο παρελθόν τέτοια δυστυχήματα είχαν καταλήξει να προκαλέσουν και τον θάνατο πολλών θεατών.

Τα πιο θανατηφόρα αεροπορικά ατυχήματα σε επιδείξεις με θύματα θεατές παρατίθενται παρακάτω:

1. Τραγωδία στο Σκνίλιβ (Ουκρανία, 2002) – Το πιο πολύνεκρο στην ιστορία

Ημερομηνία: 27 Ιουλίου 2002

Απολογισμός: 77 νεκροί θεατές (ανάμεσά τους 28 παιδιά) και πάνω από 500 τραυματίες.

Το χρονικό: Κατά τη διάρκεια της επίδειξης στο αεροδρόμιο Σκνίλιβ κοντά στο Λβιβ, ένα μαχητικό αεροσκάφος Sukhoi Su-27 της ουκρανικής Αεροπορίας εκτελούσε έναν επικίνδυνο ελιγμό σε πολύ χαμηλό υψόμετρο. Το αεροπλάνο έχασε ύψος, το αριστερό φτερό ακούμπησε το έδαφος και το σκάφος σύρθηκε με τεράστια ταχύτητα πάνω στο πλήθος των 10.000 θεατών, εκρηγνυόμενο. Οι δύο πιλότοι χρησιμοποίησαν το σύστημα αυτόματης εκτίναξης την τελευταία στιγμή και επέζησαν. 

2. Τραγωδία στο Ράμσταϊν (Δυτική Γερμανία, 1988)

Ημερομηνία: 28 Αυγούστου 1988

Απολογισμός: 70 νεκροί (67 θεατές και 3 πιλότοι) και εκατοντάδες σοβαρά τραυματίες.

Το χρονικό: Στην αμερικανική αεροπορική βάση Ράμσταϊν στη Γερμανία, η ιταλική ομάδα αεροβατικών επιδείξεων Frecce Tricolori εκτελούσε έναν ελιγμό που ονομαζόταν «τρυπημένη καρδιά». Τρία αεροσκάφη MB-339 συγκρούστηκαν στον αέρα.

Το ένα από αυτά κατέπεσε φλεγόμενο απευθείας πάνω στις κερκίδες των θεατών και σε μια περιοχή με τροχόσπιτα, προκαλώντας μια τεράστια έκρηξη. Το δυστύχημα αυτό οδήγησε σε ριζική αυστηροποίηση των μέτρων ασφαλείας στις αεροπορικές επιδείξεις παγκοσμίως. 

3. Δυστύχημα στο Φάρνμπορο (Μεγάλη Βρετανία, 1952)

Ημερομηνία: 6 Σεπτεμβρίου 1952

Απολογισμός: 31 νεκροί (29 θεατές και το 2μελές πλήρωμα).

Το χρονικό: Ένα πρωτότυπο αεριωθούμενο μαχητικό de Havilland DH.110 διαλύθηκε στον αέρα λόγω δομικής αστοχίας στα φτερά κατά τη διάρκεια ελιγμού με μεγάλη ταχύτητα. Τα συντρίμμια και οι κινητήρες του αεροπλάνου εκτοξεύθηκαν προς τον λόφο όπου ήταν συγκεντρωμένοι οι θεατές. 

4. Αεροπορικοί Αγώνες στο Ρίνο (Νεβάδα, ΗΠΑ, 2011)

Ημερομηνία: 16 Σεπτεμβρίου 2011

Απολογισμός: 11 νεκροί (10 θεατές και ο πιλότος) και πάνω από 60 τραυματίες.

Το χρονικό: Κατά τη διάρκεια των Εθνικών Πρωταθλημάτων Αεροπορικών Αγώνων στο Ρίνο, ένα τροποποιημένο ιστορικό μαχητικό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το P-51 Mustang με το όνομα “The Galloping Ghost”, παρουσίασε μηχανική βλάβη στο σύστημα ελέγχου (απώλεια του πτερυγίου ευστάθειας).

Ο 74χρονος πιλότος έχασε τις αισθήσεις του από τα υπερβολικά G και το αεροσκάφος καρφώθηκε σχεδόν κάθετα με τεράστια ταχύτητα μπροστά από τις κερκίδες, στην περιοχή των VIP θεατών. 

5. Τραγωδία στο Σόρχαμ (Μεγάλη Βρετανία, 2015)

Ημερομηνία: 22 Αυγούστου 2015

Απολογισμός: 11 νεκροί θεατές/περαστικοί στο έδαφος.

Το χρονικό: Ένα ιστορικό στρατιωτικό αεροσκάφος Hawker Hunter απέτυχε να ολοκληρώσει έναν ελιγμό “λούπα” κατά τη διάρκεια του Shoreham Airshow. Συνετρίβη στον παρακείμενο αυτοκινητόδρομο ταχείας κυκλοφορίας A27, χτυπώντας και καταστρέφοντας αρκετά αυτοκίνητα. Ο πιλότος επέζησε αν και τραυματίστηκε σοβαρά.

Η ιστορία του Phantom στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία

Το Phantom F-4 που συνετρίβη στην Τανάγρα κατά τη διάρκεια της Athens Flying Week είναι ένα διθέσιο, δικινητήριο μαχητικό πολλαπλού ρόλου, αμερικανικής κατασκευής.

Το F-4 Phantom II αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πολεμικά αεροσκάφη της εποχής του. Τα πρώτα αεροσκάφη του τύπου βγήκαν στη γραμμή παραγωγής το 1963 και χρησιμοποιήθηκαν για δεκαετίες από πολλές αεροπορικές δυνάμεις σε όλο τον κόσμο.

Τα ελληνικά Phantom

Η Ελλάδα απέκτησε τα πρώτα F-4 Phantom το 1974, στο πλαίσιο του αμυντικού προγράμματος Peace Icarus. Τα αεροσκάφη εντάχθηκαν στην Πολεμική Αεροπορία και αποτέλεσαν για πολλά χρόνια σημαντικό μέρος της επιχειρησιακής της ισχύος.

Παρά την ηλικία του συγκεκριμένου τύπου, 36 ελληνικά Phantom εκσυγχρονίστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος Peace Icarus 2000. Ο εκσυγχρονισμός περιλάμβανε σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, επιτρέποντας την παράταση της επιχειρησιακής ζωής των αεροσκαφών.

Οι επιδόσεις του F-4E Phantom II

Το F-4E Phantom II διαθέτει δύο κινητήρες General Electric J-79 turbojet με afterburners και πλήρωμα δύο ατόμων.

Το μήκος του φτάνει τα 19,1 μέτρα, ενώ το εκπέτασμα των πτερύγων είναι 11,7 μέτρα. Η μέγιστη ταχύτητά του αγγίζει τα 2.370 χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή περίπου 2,2 Mach.

Παράλληλα, μπορεί να επιχειρεί σε ύψος άνω των 15.240 μέτρων, περίπου 50.000 πόδια.

Το Phantom F-4 αποτέλεσε για δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα μαχητικά αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας. Το αεροσκάφος που συνετρίβη στην Τανάγρα συμμετείχε στην Athens Flying Week, πριν από το δυστύχημα που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης.