Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Άλκης Δερβιτσιώτης, μοιράστηκε με το «Παρόν» τις σκέψεις του για την πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί σήμερα στη χώρα, διατυπώνοντας τις εκτιμήσεις του για τις εξελίξεις που έρχονται, την καινούρια χρονιά, με επίκεντρο τον εκλογικό νόμο και την πιθανότητα αλλαγής του.
-Ο Πρωθυπουργός διαψεύδει την προοπτική αλλαγής του εκλογικού νόμου, τα σενάρια ωστόσο επιμένουν. Είναι θεμιτό να αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού, κατά τη διάρκεια ενός ποδοσφαιρικού αγώνα, για παράδειγμα;
«Αν μιλάμε για έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σας. Στην πολιτική ωστόσο υπάρχουν πράγματα που δεν προαναγγέλλονται και γίνονται, όπως και πράγματα που προαναγγέλλονται και δεν γίνονται. Το εκλογικό σύστημα μπορεί να αλλάξει, αλλά να εφαρμοστεί από τις μεθεπόμενες εκλογές, εκτός φυσικά και αν ψηφιστεί από 200 βουλευτές, οπότε και θα εφαρμοστεί στις αμέσως επόμενες εκλογές.
Με τον όρο εκλογικό νόμο, εννοούμε το σύνολο των διατάξεων. Με τον όρο εκλογικό σύστημα, εννοούμε τον μαθηματικό τύπο με τον οποίο κατανέμονται οι έδρες».
-Αν την πρώτη φορά δεν σχηματιστεί αυτοδύναμη κυβέρνηση, και οδηγηθούμε σε δεύτερες εκλογές;
«Αν δεν υπάρξει αυτοδυναμία, θα έχουμε τις διερευνητικές εντολές. Με πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, επιδιώκεται, σε σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, ο σχηματισμός είτε συμμαχικής, είτε οικουμενικής κυβέρνησης, είτε κυβέρνησης που θα οδηγήσει τη χώρα σε νέες εκλογές. Η πρωτοβουλία επαφίεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όχι στον αρχηγό του πρώτου κόμματος».
-Αν το πρώτο κόμμα, πει ότι δεν συμμετέχει σε καμία από αυτές τις συζητήσεις, ώστε να πάμε σε νέες εκλογές;
«Όλα θα εξαρτηθούν τότε από τον αριθμητικό συσχετισμό των υπολοίπων κομμάτων, και το αν μπορεί να προκύψει βιώσιμη κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα.
Υπάρχει πάντα και η προοπτική να έχουμε μια κυβέρνηση μειοψηφίας, αν και ο όρος δεν είναι ορθός. Δηλαδή, τη στιγμή της παροχής ψήφου εμπιστοσύνης, ένας κρίσιμος αριθμός βουλευτών να απέχει από την ψηφοφορία. Έστω κι αν δεν έχουμε ξαναζήσει κάτι τέτοιο την περίοδο της Μεταπολίτευσης».
-Αν δεν ευδοκιμήσει κανένα σενάριο, και οδηγηθούμε σε δεύτερες εκλογές, μέσα σε ένα μήνα, και έχει ψηφιστεί η αλλαγή του εκλογικού νόμου, θα ισχύσει ο καινούριος, σωστά; Με όριο εισόδου στη Βουλή, το 5% αντί για 3%, αν έχει ψηφιστεί, για παράδειγμα;
«Ναι. Το όριο αυτό ποικίλει από τη μια χώρα στην άλλη. Στη Γερμανία υπάρχει όριο 5%. Στην Τουρκία τα ποσοστά είναι μεγαλύτερα».
-Πόσο δημοκρατική πράξη θα είναι η αλλαγή του εκλογικού νόμου την τελευταία στιγμή, σε αντίθεση με τις μέχρι σήμερα διαψεύσεις;
«Είναι μια διαδικασία που προβλέπεται στο Σύνταγμα. Η πολιτική συμπεριφορά μπορεί να ελέγχεται κάθε φορά μονάχα ως προς τη συμφωνία της με τις συνταγματικές διατάξεις και με τις διατάξεις των υπόλοιπων νόμων.
Υπάρχουν κανόνες Δικαίου που τους διαμορφώνουμε στη βάση της ηθικής, αλλά και εκείνοι που αδιαφορούν παντελώς για την ηθική. Ο νόμος είναι εκείνος που προσδιορίζει την ηθική».
-Μια αλλαγή του εκλογικού νόμου, εφόσον την αποφασίσει ο κ. Μητσοτάκης, θα μπορούσε να δημιουργήσει αντισυσπειρώσεις στον χώρο της Αντιπολίτευσης;
«Έχουμε εισέλθει σε μια φάση πολιτικής ρευστότητας και ασάφειας. Μιλάμε για εκλογές, χωρίς να γνωρίζουμε πόσα και ποιά κόμματα θα συμμετάσχουν στις εκλογές. Η ασάφεια επιτείνεται. Και δεν ξέρω κατά πόσο πρόκειται για δημιουργική ασάφεια για τη Δημοκρατία, και αν ευνοεί την ανακατάταξη της πολιτικής ζωής».
