Ιρανοί διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων πόλεων την Πέμπτη, με εικόνες να κυκλοφορούν που δείχνουν κυβερνητικά κτίρια να καίγονται, ενώ οι αρχές μπλόκαραν την πρόσβαση στο διαδίκτυο, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχουν καταφέρει να αποκαταστήσουν την τάξη.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτίμησαν ότι οι διαδηλώσεις δεν διέθεταν την απαραίτητη δυναμική για να απειλήσουν τη σταθερότητα του καθεστώτος, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή επανεξετάζεται υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων.
«Οι διαδηλώσεις είναι σοβαρές και θα συνεχίσουμε να τις παρακολουθούμε», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Οι κινητοποιήσεις έχουν ενταθεί και εξαπλωθεί τις τελευταίες 12 νύχτες, με εκείνες της Πέμπτης να είναι οι μεγαλύτερες μέχρι στιγμής.
Κύριος μοχλός των διαδηλώσεων είναι η οικονομική αναταραχή στη χώρα, η οποία έχει επιδεινωθεί λόγω της ανανεωμένης πίεσης του προέδρου Τραμπ για αυστηρότερες κυρώσεις, αλλά και μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο 12ήμερος πόλεμος τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με διάφορα δημοσιεύματα, μέρος των συγκεντρωμένων την Πέμπτη φώναζε ανοιχτά συνθήματα υπέρ της ανατροπής του καθεστώτος.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, μεταρρυθμιστής στο πλαίσιο του θεοκρατικού καθεστώτος, παραδέχθηκε τις τελευταίες ημέρες ότι η ιρανική κυβέρνηση δεν διαθέτει λύσεις για την κρίση.
Την Πέμπτη διέταξε τις δυνάμεις ασφαλείας να μην βλάπτουν ειρηνικούς διαδηλωτές, κάνοντας όμως διάκριση για ένοπλους ή βίαιους ταραξίες.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης υποβαθμίζουν το μέγεθος των διαδηλώσεων. Την ίδια ώρα, το διαδίκτυο σχεδόν κατέρρευσε σε πανεθνικό επίπεδο την Πέμπτη, σύμφωνα με το NetBlocks.
Το μήνυμα Τραμπ
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ εάν το Ιράν σκοτώσει διαδηλωτές.
Ωστόσο, εμφανίστηκε σχετικά συγκρατημένος όταν μίλησε για την κατάσταση σε συνέντευξή του την Πέμπτη στην εκπομπή The Hugh Hewitt Show. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι ορισμένοι από τους περισσότερους από 30 διαδηλωτές που έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής πέθαναν λόγω «προβλημάτων ελέγχου του πλήθους».
Παράλληλα, αρνήθηκε να στηρίξει τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του Σάχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ο Παχλαβί έχει επιχειρήσει να καταλάβει το πολιτικό προσκήνιο και κάλεσε σε νέες διαδηλώσεις στις 8 το βράδυ τοπική ώρα την Παρασκευή.
«Νομίζω ότι πρέπει να αφήσουμε όλους να βγουν εκεί έξω και θα δούμε ποιος θα αναδειχθεί», είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι δεν θα ήταν απαραίτητα «πρέπον» να στηρίξει τον Παχλαβί.
Το 2022 σημειώθηκαν μεγάλες διαδηλώσεις στο Ιράν που αποδυνάμωσαν το καθεστώς, χωρίς όμως να το ανατρέψουν.
Ορισμένοι σκληροπυρηνικοί κύκλοι στην Ουάσινγκτον εκφράζουν την ελπίδα ότι αυτή τη φορά το καθεστώς θα καταρρεύσει.
Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ (Ρεπουμπλικανός – Νότια Καρολίνα) κάλεσε τους Ιρανούς να κλιμακώσουν τις διαμαρτυρίες και τόνισε ότι ο Τραμπ θα τους στηρίξει. «Τραμπούκοι, δικτάτορες, νταήδες και δολοφόνοι που αψηφούν τον πρόεδρο Τραμπ δεν διαρκούν για πολύ σε αυτόν τον κόσμο. Κάντε το Ιράν ξανά σπουδαίο», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Χαμενεΐ: Ο αλαζόνας Τραμπ θα «πέσει» σαν τον Φαραώ και τον Σάχη
Περισσότερα αποσπάσματα της ομιλίας του δημοσίευσε στο X o ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Έπειτα από 13 ημέρες διαδηλώσεων στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων μεγάλων πόλεων του Ιράν ο 86χρονος ανώτατος ηγέτης του Ιράν επιτέθηκε με σφοδρότητα στον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και στον ίδιο του τον λαό, όσους διαμαρτύρονται κατά του καθεστώτος ζητώντας ελευθερία.
«Ο πρόεδρος των ΗΠΑ που κρίνει αλαζονικά ολόκληρο τον κόσμο, θα πρέπει να γνωρίζει ότι οι τύραννοι και οι αλαζόνες ηγεμόνες του κόσμου, όπως ο Φαραώ, ο Νεμρώδ, ο Μοχάμεντ Ρεζά [Παχλαβί – ο σάχης] και άλλοι τέτοιοι ηγεμόνες έγιναν μάρτυρες της πτώσης τους όταν βρίσκονταν στο απόγειο της αλαζονείας τους. Κι αυτός θα πέσει» προέβλεψε.
«Μπορείτε να δείτε πώς πολιόρκησαν μια χώρα στη Λατινική Αμερική και έλαβαν κάποιες ενέργειες εκεί. Δεν ντρέπονται καν και δηλώνουν ρητά ότι αυτό έγινε για το πετρέλαιο. Για το πετρέλαιο! Λένε ότι το έκαναν αυτό για το πετρέλαιο!» ανέφερε για τη Βενεζουέλα.
«Χθες το βράδυ στην Τεχεράνη και σε ορισμένες άλλες πόλεις, μια ομάδα ανθρώπων που είχαν ως στόχο την καταστροφή ήρθαν και κατέστρεψαν κτίρια που ανήκουν στη χώρα τους για να ευχαριστήσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ και να τον κάνουν ευτυχισμένο» δήλωσε ο Χαμενεΐ.
«Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι ‘’αν η ιρανική κυβέρνηση κάνει αυτό και το άλλο, θα πάρω το μέρος των εξεγερμένων’’. Οι εξεγερμένοι έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους σε αυτόν. Αν είναι τόσο ικανός, θα πρέπει να διαχειριστεί τη δική του χώρα» σημείωσε.
«Στον Πόλεμο των 12 Ημερών, περισσότεροι από χίλιοι πολίτες της χώρας μας μαρτύρησαν (νεκροί). Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ είπε ότι το διέταξε αυτός. Έτσι, ομολόγησε ότι το αίμα των Ιρανών ήταν στα χέρια του. Τώρα λέει ότι είναι στο πλευρό του ιρανικού έθνους!»
«Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, η οποία ιδρύθηκε με τη θυσία εκατοντάδων χιλιάδων έντιμων ανθρώπων, δεν θα υποχωρήσει μπροστά σε εκείνους που προκαλούν καταστροφή. Ο ιρανικός λαός δεν θα ανεχθεί τους μισθοφόρους ξένων δυνάμεων» διεμήνυσε ο Χαμενεΐ.
