Σ’υμφωνα με το έγκυρο αμερικανικό ιστολόγιο ΙntelNews.Org, τις τελευταίες εβδομάδες του 2025, η Ισραηλινή Υπηρεσία Πληροφοριών (ISA), η οποία λειτουργεί ως η Γενική Yπηρεσία Aσφάλειας και Aντικατασκοπείας του Ισραήλ, περισσότερο γνωστή με το ακρωνύμιο Σαμπάκ ή Σιν Μπετ είναι η Υπηρεσία Εσωτερικής Ασφάλειας του Ισραήλ (παρόμοια με τη Βρετανική MI5, το Αμερικανικό FBI και την Ρωσική FSB), βίωσε δύο σοβαρά γεγονότα που συγκλόνισαν την Υπηρεσία από τα θεμέλιά της.
Το ένα ήταν ο διορισμός του Στρατηγού (ε.α.) David Zini ως επικεφαλής της Υπηρεσίας. Το άλλο ήταν η ξαφνική παραίτηση του Αναπληρωτή του, γνωστού ως ‘S’ (το πρώτο γράμμα του ονόματός του), ο οποίος είχε διοριστεί σε αυτή τη θέση μόλις δύο μήνες νωρίτερα. Μετά την αποτυχία της ISA να προειδοποιήσει για την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, αναμενόταν ότι η θέση του Διευθυντή θα πήγαινε σε κάποιον με εκτεταμένη εμπειρία στις πληροφορίες για να κάνει τις απαραίτητες αλλαγές στην Υπηρεσία.
Στρατηγός (ε.α.) David Zini, επικεφαλής της Ισραηλινής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ISA)
Ωστόσο, ο Πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu προτίμησε την προσωπική αφοσίωση από τον επαγγελματισμό, όπως φάνηκε από την προσωπική του απόφαση να διορίσει τον Στρατηγό Zini ως επικεφαλής της ISA. Ο διορισμός του Zini προκάλεσε δημόσια κριτική λόγω της έλλειψης επαγγελματικών προσόντων και των ακροδεξιών πολιτικών απόψεών του. Αρκετές προσφυγές κατατέθηκαν στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, και οι οποίες απορρίφθηκαν όλες. Αποκαλύφθηκε επίσης ότι ο γιος του Zini ήταν μέλος μιας ακροδεξιάς ομάδας που η ISA παρακολουθούσε στενά.
Ο Αναπληρωτής Διευθυντής της ISA, ο οποίος παραιτήθηκε στα τέλη του προηγούμενου έτους, είχε σχεδόν 30 χρόνια εμπειρίας. Ξεκίνησε την καριέρα του στην ISA στον Αραβικό Τομέα, όπου εργάστηκε στην Αντιτρομοκρατία, πριν προχωρήσει σε ανώτερες διοικητικές θέσεις. Συμμετείχε επίσης σε δραστηριότητες εκτός Αραβικού Τομέα, κυρίως στην Αντικατασκοπεία, και υπηρέτησε ως επικεφαλής του Τμήματος Έρευνας της ISA και ως επικεφαλής του Επιτελείου της Υπηρεσίας.
Πριν διοριστεί ως Acting Head της ISA (μετά την παραίτηση του Ronen Bar, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί), ανέλαβε να εισαγάγει-ενημερώσει τον Zini στον ρόλο του ως επικεφαλής μια Υπηρεσίας Πληροφοριών και να τον ενημερώσει για την ISA και το έργο των Υπηρεσιών Πληροφοριών. Αλλά αυτό δεν θα συμβεί πλέον. Αποδείχθηκε ότι προέκυψαν σοβαρές επαγγελματικές διαφορές απόψεων μεταξύ του ‘S’ και του νέου επικεφαλής της Yπηρεσίας. Η ρίζα αυτών των διαφορών βρίσκεται σε αρκετές αποφάσεις που πήρε ο Στρατηγός Zini – σύμφωνα με αναφορές, χωρίς να εξετάσει το σχετικό υλικό και χωρίς να βασιστεί σε στοιχεία από αναλύσεις του προσωπικού της ISA.
Μία από αυτές τις αποφάσεις ήταν να εισαγάγει την ISA στην αντιμετώπιση του εγκλήματος στον Αραβικό Τομέα εντός του Ισραήλ – και όχι στη Δυτική Όχθη, όπου η Αστυνομία δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει. Πάντα υπήρχε σαφής διαχωρισμός μεταξύ της δραστηριότητας της ISA στον Αραβικό Τομέα, η οποία αφορά κυρίως την αποτροπή τρομοκρατίας και υπονόμευσης, και την αποτροπή εγκληματικής δραστηριότητας – η τελευταία είναι ευθύνη της Αστυνομίας. Παρόλο που υπήρχε κάποια συνεργασία, τα όρια κάθε Υπηρεσίας ήταν σαφή. Η πιθανότητα η ISA να παρέχει πληροφορίες για την αντιμετώπιση εγκληματικής δραστηριότητας έχει τεθεί στο παρελθόν. Ωστόσο, η ISA το έχει αντιταχθεί σταθερά λόγω ανησυχιών ότι θα την αποσπάσει από την κύρια ευθύνη της, που είναι η Εθνική Ασφάλεια.
Επιπλέον, η ηγεσία της ISA ανησυχεί ότι, εμπλεκόμενη σε επιχειρήσεις κατά του εγκλήματος, η Υπηρεσία θα αναγκαστεί να αποκαλύψει ειδικά μυστικά εργαλεία που αρχικά αναπτύχθηκαν για την αποτροπή τρομοκρατικών οργανώσεων. Ο Zini αμφισβήτησε επίσης την αντίθεση της ISA στην επιβολή θανατικής ποινής σε δράστες τρομοκρατίας – ένα ζήτημα που έχει εξεταστεί επανειλημμένα στο παρελθόν. Η ISA έχει μια σαφή πολιτική ότι η επιβολή θανατικής ποινής στους δράστες τρομοκρατίας δεν θα αποτρέψει τρομοκρατικές πράξεις και μπορεί ακόμη και να αυξήσει την τρομοκρατία. Η λογική πίσω από αυτή την άποψη είναι ότι, για να αποτρέψουν την εκτέλεση δραστών τρομοκρατίας, οι σύντροφοί τους μπορεί να δελεαστούν να απαγάγουν Εβραίους Ισραηλινούς για σκοπούς διαπραγμάτευσης. Αυτή ήταν επίσης η επίσημη θέση του ισραηλινού κατεστημένου ασφαλείας και της Αστυνομίας. Ένα νέο νομοσχέδιο για αυτό το ζήτημα προήλθε από ακροδεξιά στοιχεία εντός της κυβέρνησης Netanyahu. Η αλλαγή θέσης αποδίδεται άμεσα στον Zini, ο οποίος φαίνεται να την εφάρμοσε χωρίς καμία πληροφόρηση από το προσωπικό της ISA.
Πρέπει να σημειωθεί ότι, από τότε που ανέλαβε ο Zini, η βίαιη δραστηριότητα Εβραίων εξτρεμιστών στη Δυτική Όχθη έχει αυξηθεί δραματικά. Ταυτόχρονα, οι αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, οι οποίες συνήθως καθοδηγούνται από πληροφορίες της ISA, έχουν μειωθεί σημαντικά. Στην πράξη, επικρατεί πλήρες χάος στη Δυτική Όχθη, με Εβραίους εποίκους να πραγματοποιούν κατά μέσο όρο περίπου 10 βίαια περιστατικά την ημέρα χωρίς να λαμβάνουν χώρα πραγματικές αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις.
Καθώς το Ισραήλ προετοιμάζεται για τις εκλογές του 2026, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι η ισραηλινή κυβέρνηση, η οποία προωθεί ενεργά μη δημοκρατική νομοθεσία, θα προσπαθήσει να διαταράξει την κανονική πορεία των εκλογών και να χρησιμοποιήσει την ISA για να συλλέξει κρυφά πληροφορίες για άτομα και ομάδες της αντιπολίτευσης. Αποκαλύφθηκε ότι ο Πρωθυπουργός Netanyahu προσπάθησε να το κάνει αυτό στο παρελθόν, αλλά απορρίφθηκε σταθερά από τον προηγούμενο επικεφαλής της ISA. Υπάρχει ανησυχία ότι ο Netanyahu, στον οποίο αναφέρεται απευθείας η ISA, θα προσπαθήσει να το κάνει ξανά με τον νέο επικεφαλής της ISA, ο οποίος του οφείλει προσωπικά για τον διορισμό του.
Πρόσθετες Λεπτομέρειες και Εξελίξεις
Σύμφωνα τώρα και με τα ισραηλινά ΜΜΕ, πράγματι η παραίτηση του ‘S’ προήλθε από σοβαρές και συχνές διαφορές απόψεων με τον Zini. Μια κύρια διαφωνία αφορούσε την απόφαση του ‘S’ να ενημερώσει το Ανώτατο Δικαστήριο ότι ο Zini πραγματοποίησε συναντήσεις με έναν αξιωματούχο της ISA που είναι ύποπτος για διαρροή απόρρητων πληροφοριών. Ο εν λόγω αξιωματούχος, γνωστός ως ‘Aleph’, κατηγορείται ότι μετέδωσε απόρρητα στοιχεία στον Υπουργό Διασποράς Amichai Chikli και δύο δημοσιογράφους σχετικά με έρευνα της Shin Bet για ανησυχίες ότι η εξτρεμιστική ιδεολογία “Kahanist” ριζώνει στην Αστυνομία.
Ο ‘S’, 53 ετών, παντρεμένος με τρία παιδιά, υπηρέτησε στον IDF ως στρατιώτης και Αξιωματικός στην Ταξιαρχία Golani. Εντάχθηκε στην Shin Bet το 1995, εργαζόμενος σε θέματα αντιτρομοκρατίας στις περιοχές της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και της Ιουδαίας και Σαμάρειας. Από το 1995-2010, κατείχε διάφορες θέσεις στον τομέα των ειδικών επιχειρήσεων και της διοίκησης. Από το 2010-2012, ηγήθηκε της μονάδας κυβερνοασφάλειας και σημάτων πληροφοριών. Υπηρέτησε ως γραμματέας του τότε επικεφαλής Yoram Cohen από το 2012-2014, και αργότερα ως επικεφαλής του τμήματος ανάλυσης (2014-2016). Μετά από ακαδημαϊκή άδεια, ηγήθηκε του τμήματος αποτροπής τρομοκρατίας στη Σαμάρεια (2017-2019), και στη συνέχεια του τμήματος Αντικατασκοπείας (2019-2021). Από το 2022-2024, ήταν υπεύθυνος για την ανάπτυξη δυνάμεων και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Οι πρόσφατες λοιπόν εξελίξεις δείχνουν συνεχιζόμενη κρίση. Στο ξεκίνημα του 2026, η Shin Bet ενέκρινε τη χρήση ηλεκτρονικών βραχιολιών παρακολούθησης για Εβραίους εξτρεμιστές, σύμφωνα με σύσταση του Zini, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη βία στη Δυτική Όχθη. Επιπλέον, η αραβική κοινωνία στο Ισραήλ κατέγραψε ρεκόρ 252 ανθρωποκτονιών το 2025, υπογραμμίζοντας την ανάγκη καλύτερης αντιμετώπισης του εγκλήματος, κάτι που συνδέεται με τις διαφωνίες για τον ρόλο της ISA.
Οι ανησυχίες για τη δημοκρατία εντείνονται, με αναφορές ότι η Shin Bet χτυπάει πόρτες ακτιβιστών διαμαρτυρίας, σε ένα πλαίσιο όπου η κυβέρνηση κατηγορείται για υπονόμευση δημοκρατικών θεσμών. Ο διορισμός του Zini, απόστρατου Στρατηγού με “μεσσιανικές” απόψεις, χαρακτηρίστηκε αμφιλεγόμενος, με πρώην επικεφαλής της Shin Bet να τον χαρακτηρίζουν ακατάλληλο λόγω συγκρούσεων συμφερόντων σχετικά με έρευνες για στενούς συνεργάτες του Netanyahu. Αυτή η κρίση υπογραμμίζει βαθύτερα προβλήματα στην ισραηλινή ασφάλεια και πολιτική, με πιθανές επιπτώσεις στις επερχόμενες Εκλογές.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα της ανάλυσης του ιστολογίου… Ο Δρ. Avner Barnea είναι ερευνητικός συνεργάτης στο Κέντρο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Πανεπιστημίου της Χάιφα στο Ισραήλ. Υπηρέτησε ως ανώτερος αξιωματούχος στην Υπηρεσία Ασφαλείας του Ισραήλ (ISA). Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου, “We Never Expected That: A Comparative Study of Failures in National and Business Intelligence” (Lexington Books, 2021).
