Η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. από τον Αλέξης Τσίπρας έβαλε τέλος στα σενάρια των τελευταίων μηνών και άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στον χώρο της ελληνικής κεντροαριστεράς. Η πρώτη μεγάλη πολιτική συνέπεια ήταν η αποχώρηση επτά βουλευτών και σειράς στελεχών από τη Νέα Αριστερά, οι οποίοι έσπευσαν να στοιχηθούν πίσω από το νέο εγχείρημα.
Η εικόνα θυμίζει τις πρώτες ημέρες ενός νέου πολιτικού σχηματισμού που εμφανίζεται ως «ελπίδα εξουσίας». Όταν ένα κόμμα δείχνει προοπτική, πολλοί θέλουν να βρεθούν στο κατάστρωμα. Το ερώτημα όμως είναι αν όλοι όσοι τρέχουν προς την ίδια κατεύθυνση έχουν αντιληφθεί ότι το νέο πλοίο δεν διαθέτει απεριόριστες καμπίνες.
Εδώ ακριβώς αποκτά νόημα ο σκωπτικός τίτλος: «Πού πας, ρε Καραμήτρο;»
Οι επτά βουλευτές της Νέας Αριστεράς που εγκατέλειψαν το κόμμα τους έκαναν μια σαφή πολιτική επιλογή. Εκτίμησαν ότι η ΕΛ.Α.Σ. διαθέτει μεγαλύτερη δυναμική από έναν πολιτικό χώρο που δυσκολεύεται να αποκτήσει διακριτό στίγμα και εκλογική επιρροή. Το μήνυμα προς την κοινωνία φυσικά είναι ξεκάθαρο. Το νέο κόμμα του Τσίπρα φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό πόλο της αντιπολίτευσης στον χώρο αριστερά του κέντρου. Το μήνυμα προς τα υπόλοιπα στελέχη, όμως, είναι λιγότερο ξεκάθαρο. Διότι μετά τους πρώτους επτά ακολουθούν δεκάδες ακόμη ενδιαφερόμενοι από τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Αριστερά, την αυτοδιοίκηση, τα συνδικάτα και τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Το μεγάλο λάθος των επίδοξων μεταγραφών
Πολλοί θεωρούν ότι η μετακίνηση προς την ΕΛ.Α.Σ. ισοδυναμεί με πολιτική διάσωση. Ότι η απλή προσχώρηση αρκεί για να εξασφαλίσει μια θέση στα ψηφοδέλτια, στην ηγετική ομάδα ή ακόμη και σε μελλοντικά κυβερνητικά σχήματα. Η ιστορία όμως δείχνει το αντίθετο. Κάθε νέο κόμμα που διεκδικεί εξουσία αναζητά νέα πρόσωπα. Αν περιοριστεί στην ανακύκλωση όσων συμμετείχαν στις αποτυχίες του παρελθόντος, χάνει από την πρώτη ημέρα το πλεονέκτημα της ανανέωσης. Ο Τσίπρας γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα ότι η κοινωνία δεν αναζητά απλώς μια νέα ταμπέλα. Αναζητά νέα πρόσωπα, νέες ιδέες και διαφορετική πολιτική κουλτούρα.
Οι πρώτοι που εντάχθηκαν στην ΕΛ.Α.Σ. έχουν αναμφίβολα ένα πλεονέκτημα. Βρέθηκαν από την αρχή στο νέο εγχείρημα και συμμετέχουν στη διαμόρφωσή του. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλοι θα πρωταγωνιστήσουν. Σε κάθε πολιτικό ανασχηματισμό υπάρχουν πρόσωπα που αποκτούν κεντρικό ρόλο και άλλα που καταλήγουν απλοί κομπάρσοι. Η προσωπική σχέση με τον αρχηγό, η δημόσια εικόνα, η κοινωνική απήχηση και η εκλογική επιρροή θα παίξουν καθοριστικό ρόλο. Κάποιοι από όσους εγκατέλειψαν τη Νέα Αριστερά μπορεί να βρεθούν στην πρώτη γραμμή. Άλλοι ίσως ανακαλύψουν ότι η μετάβαση σε ένα νέο κόμμα δεν εγγυάται και πολιτική αναβάθμιση.
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον πλέον βρίσκεται στον ΣΥΡΙΖΑ. Πόσοι βουλευτές θα ακολουθήσουν; Πόσα γνωστά στελέχη θα επιχειρήσουν να περάσουν στην ΕΛ.Α.Σ.; Και κυρίως, πόσοι από αυτούς θα γίνουν πραγματικά αποδεκτοί; Διότι η ίδρυση ενός νέου φορέα δεν σημαίνει ότι ανοίγουν αυτόματα οι πόρτες για όλους. Η ηγεσία της ΕΛ.Α.Σ. θα κληθεί να επιλέξει. Και κάθε επιλογή συνεπάγεται αποκλεισμούς.
Συμπέρασμα
Η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. άλλαξε ήδη τους πολιτικούς συσχετισμούς. Οι πρώτες αποχωρήσεις από τη Νέα Αριστερά δείχνουν ότι η δυναμική είναι υπαρκτή και ότι πολλοί βλέπουν στο νέο κόμμα μια ευκαιρία πολιτικής επανεκκίνησης. Ωστόσο, η πολιτική δεν είναι λεωφορείο όπου χωρούν όλοι οι επιβάτες που τρέχουν να ανέβουν. Κάποιοι θα βρουν θέση στα μπροστινά καθίσματα. Κάποιοι θα μείνουν όρθιοι. Και κάποιοι θα διαπιστώσουν ότι οι πόρτες έκλεισαν πριν προλάβουν να επιβιβαστούν. Γι’ αυτό και το ερώτημα που πλανάται σήμερα πάνω από την ελληνική κεντροαριστερά παραμένει επίκαιρο:«Πού πας, ρε Καραμήτρο;»
Γιατί το να θέλεις να μπεις στην ΕΛ.Α.Σ. είναι εύκολο. Το να σε θέλει και η ΕΛ.Α.Σ. είναι η πραγματική δοκιμασία.