Σε μια προσπάθεια να βάλει ένα δραστικό «φρένο» στη διόγκωση του ήδη εφιαλτικού βουνού των ληξιπρόθεσμων οφειλών —οι οποίες μόνο προς την εφορία ξεπερνούν πλέον το ιλιγγιώδες ποσό των 114 δισεκατομμυρίων ευρώ— το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ενεργοποιεί ένα εντελώς νέο εργαλείο.
Πρόκειται για ένα εθνικό σύστημα πιστοληπτικής βαθμολόγησης, το οποίο θα αποτυπώνει με απόλυτη ψηφιακή ακρίβεια τη συνολική οικονομική συμπεριφορά πολιτών και επιχειρήσεων απέναντι στο ίδιο το Δημόσιο.
Στην ουσία, ο μηχανισμός αυτός δεν θα στέκεται απλώς στο αν κάποιος χρωστάει σήμερα, αλλά θα επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει το οικονομικό του προφίλ δηλαδή θα υπολογίζει κατά πόσο ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει τη πραγματική δυνατότητα αλλά και την ειλικρινή πρόθεση να πληρώνει τις υποχρεώσεις του, εκτιμώντας παράλληλα στατιστικά πόσο πιθανό είναι να αφήσει «φέσια» στο μέλλον.
Η διαδικασία είναι σχεδιασμένη ώστε να πραγματοποιείται ταχύτατα και αποκλειστικά ψηφιακά.
Η βαθμολογία θα εκδίδεται μέσω της πύλης του gov.gr, ύστερα από αίτηση του ίδιου του ενδιαφερομένου με τη χρήση των προσωπικών του κωδικών Taxisnet.
Από τη στιγμή της υποβολής, το σύστημα θα χρειάζεται το πολύ 24 ώρες για να παράγει το τελικό αποτέλεσμα, το οποίο στη συνέχεια θα παραμένει σε ισχύ για διάστημα τριών μηνών, αποτελώντας ένα είδος επίσημου οικονομικού πιστοποιητικού.
Για να δημιουργείται αυτή η ψηφιακή «ακτινογραφία», το σύστημα θα διασυνδέεται απευθείας και θα αντλεί δεδομένα από τις σημαντικότερες βάσεις του κρατικού μηχανισμού, όπως η ΑΑΔΕ, το ΚΕΑΟ και το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.
Στο μικροσκόπιο των αλγορίθμων θα μπαίνουν τα δηλωθέντα εισοδήματα, η ακίνητη και λοιπή περιουσία, καθώς και ολόκληρη η ακτινογραφία των φορολογικών δηλώσεων (Ε1, Ε2 και Ε3) σε συνδυασμό με τα στοιχεία του ΕΝΦΙΑ.
Παράλληλα, θα προσμετρώνται αναλυτικά οι τυχόν οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, το αν υπάρχουν ενεργές ρυθμίσεις και —κυρίως— αν αυτές τηρούνται πιστά.
Φυσικά, από τον υπολογισμό δεν θα λείπουν το ιστορικό των εμπρόθεσμων ή εκπρόθεσμων πληρωμών, τα σκληρά διοικητικά μέτρα όπως κατασχέσεις, αναγκαστικές εισπράξεις και πλειστηριασμοί, αλλά και τυχόν εμπλοκή σε διαδικασίες πτώχευσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αξιολόγηση θα στηρίζεται κατά βάση στα δεδομένα της τελευταίας διετίας, ενώ το σύστημα δεν θα κρίνει οριζόντια, αλλά θα συγκρίνει τη συμπεριφορά κάθε φορολογουμένου με εκείνη άλλων που ανήκουν σε παρόμοια εισοδηματική ή επαγγελματική κατηγορία.
Το τελικό πιστοληπτικό σκορ θα στηρίζεται σε τρεις κρίσιμους πυλώνες, πρωτίστως την ικανότητα αποπληρωμής (αν δηλαδή το εισόδημα και τα περιουσιακά στοιχεία επαρκούν για τα χρέη), την πρόθεση αποπληρωμής (τη συνέπεια στις προθεσμίες και τη συντήρηση των ρυθμίσεων) και την πιθανότητα αθέτησης μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο.
Για να υπάρξει σαφές πλαίσιο, ως επικίνδυνη καθυστέρηση για τα φυσικά πρόσωπα ορίζεται μια οφειλή άνω των 100 ευρώ που μένει απλήρωτη για 90 ημέρες, ενώ για τις επιχειρήσεις το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στα 500 ευρώ.
Επιπλέον, προς αποφυγή αδικιών, οι πολίτες χωρίζονται σε διακριτές ομάδες (μισθωτοί, συνταξιούχοι, επιχειρηματίες, αγρότες, εισοδηματίες κ.ά.), ενώ και οι επιχειρήσεις κατηγοριοποιούνται με βάση τον τζίρο, το μέγεθος και τον κλάδο τους.
Η διαδικασία για τον πολίτη είναι απλή και αφορά ελάχιστα βήματα.
Μπαίνοντας στην πλατφόρμα με κωδικούς Taxisnet, επιλέγει τη «Χορήγηση Ενημέρωσης Πιστοληπτικής Βαθμολόγησης».
Τα βασικά του στοιχεία εμφανίζονται αυτόματα και αφού τα επιβεβαιώσει, καλείται να δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του για την άντληση των δεδομένων.
Με την υποβολή εκδίδεται αριθμός πρωτοκόλλου, η αίτηση περνά σε στάδιο επεξεργασίας και εντός του 24ώρου ο χρήστης ενημερώνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα.
Το τελικό έγγραφο, πλήρως αιτιολογημένο, φτάνει στη θυρίδα του στο gov.gr φέροντας ψηφιακή σφραγίδα και μοναδικό αριθμό επαλήθευσης.
Η νέα αυτή διαδικασία μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό διαβατήριο για τις συναλλαγές με τον ιδιωτικό τομέα και κυρίως με τις τράπεζες.
Αν ένα πιστωτικό ίδρυμα ζητήσει πρόσβαση στη βαθμολογία για να εγκρίνει ένα δάνειο ή μια διευκόλυνση, ο φορολογούμενος θα λαμβάνει ειδοποίηση και θα πρέπει να δώσει ειδική, μεμονωμένη συγκατάθεση μέσω Taxisnet, αίροντας ταυτόχρονα το φορολογικό του απόρρητο αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Παράλληλα, αν διαπιστωθούν λάθη ή παρωχημένα στοιχεία, ο πολίτης θα έχει το δικαίωμα να υποβάλει ηλεκτρονικό αίτημα διόρθωσης επισυνάπτοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά ώστε να επανεκδοθεί το έγγραφο .
Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο της νέας αυτής αρχιτεκτονικής είναι πως ανατρέπει τις παραδοσιακές νόρμες .
Ένας φορολογούμενος που δεν χρωστάει ούτε ένα ευρώ δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο ότι θα αγγίξει αυτομάτως το απόλυτο «άριστα», καθώς το σύστημα θα συνυπολογίζει το συνολικό του βάρος, όπως τη σχέση εισοδήματος και φορολογικής επιβάρυνσης.
Από την άλλη πλευρά, η ύπαρξη μιας ρυθμισμένης οφειλής δεν συνιστά αυτόματα «καταδίκη» ή χαμηλό σκορ.
Αυτό που θα μετράει πάνω από όλα είναι αν η ρύθμιση εξυπηρετείται υποδειγματικά και αν ο φορολογούμενος επιδεικνύει διαχρονικά μια κουλτούρα συνέπειας.
