Κορυφαίος διπλωμάτης της Ρωσίας δήλωσε χθες, Τετάρτη, ότι η χώρα του θα επιμείνει να συμμετέχει σε οποιεσδήποτε μελλοντικές εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία, μια προϋπόθεση που οι Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι θεωρούν παράλογη και γελοία.
Αυτό ήταν το πιο σαφές σημάδι μέχρι στιγμής ότι εξακολουθούν να υπάρχουν τεράστια κενά στις διαπραγματεύσεις για ένα πιθανό τέλος της ρωσικής εισβολής, γράφουν οι New York Times. Και ενίσχυσε την αβεβαιότητα σχετικά με το πώς μια ευρωπαϊκή προσπάθεια να συγκροτηθεί μια «συμμαχία των προθύμων» για την προστασία της μεταπολεμικής Ουκρανίας, ενδεχομένως με δυτικούς στρατιώτες σταθμευμένους στη χώρα, θα ταιριάζει στα σχέδια του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για μια ειρηνευτική συμφωνία με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν.
«Η σοβαρή συζήτηση θεμάτων που αφορούν τη διασφάλιση της ασφάλειας χωρίς τη Ρωσική Ομοσπονδία είναι μια ουτοπία, ένας δρόμος που δεν οδηγεί πουθενά», δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, σε δημοσιογράφους στη Μόσχα μετά από συνάντηση με τον Ιορδανό ομόλογό του.
Οι υποστηρικτές του Κιέβου απορρίπτουν σε μεγάλο βαθμό την ιδέα ότι η Ρωσία θα μπορούσε να συμβάλει στη διασφάλιση της μελλοντικής ασφάλειας της Ουκρανίας, δεδομένου ότι ξεκίνησε τη στρατιωτική της επέμβαση εκεί το 2014 και την πλήρη εισβολή της το 2022. Ωστόσο, ο Λαβρόφ υπενθύμισε ότι ο Πούτιν δεν είχε υποχωρήσει από την επιμονή του να έχει αποφασιστικό λόγο σχετικά με τη μελλοντική κυριαρχία της Ουκρανίας ως μέρος οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.
«Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με την πρόταση που έχει γίνει τώρα, ότι τα ζητήματα ασφάλειας, η συλλογική ασφάλεια, πρέπει να επιλυθούν χωρίς τη Ρωσική Ομοσπονδία», δήλωσε ο Λαβρόφ. «Αυτό δεν θα λειτουργήσει».
Η κυβέρνηση Τραμπ διακήρυξε μια σημαντική πρόοδο στις συνομιλίες με τη Ρωσία αυτό το μήνα, ισχυριζόμενη ότι ο Πούτιν είχε αποδεχτεί μια πρόταση για την παροχή εγγυήσεων ασφάλειας από τη Δύση στην Ουκρανία, εξίσου ισχυρών με το Άρθρο 5 του καταστατικού του ΝΑΤΟ, το οποίο ορίζει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους της συμμαχίας θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο Πούτιν «συμφώνησε ότι η Ρωσία θα αποδεχτεί εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία», χαρακτηρίζοντάς το ως «πολύ σημαντικό βήμα». Ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, δήλωσε ότι ο Πούτιν έκανε μια «επαναστατική» παραχώρηση, επιτρέποντας στις ΗΠΑ και την Ευρώπη να προσφέρουν «προστασία παρόμοια με αυτή του άρθρου 5» στην Ουκρανία.
Ζελένσκυ Τραμπ Πούτιν
Το Κρεμλίνο έχει από καιρό δηλώσει ότι είναι ανοιχτό σε προσφορές τέτοιων εγγυήσεων για την Ουκρανία από ξένες χώρες. Ωστόσο, υπάρχει μια προϋπόθεση: η Ρωσία, σύμφωνα με τη ρωσική κυβέρνηση, πρέπει να είναι ένας από τους εγγυητές και δεν πρέπει να υπάρχουν δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις στην Ουκρανία.
Αυτές οι προϋποθέσεις παραμένουν σε ισχύ, όπως ανέφερε ο Λαβρόφ την Τετάρτη. Είπε ότι το είδος της εγγύησης ασφάλειας για την Ουκρανία που θα δεχόταν η Ρωσία ήταν αυτό που διαπραγματεύονταν η Ρωσία και η Ουκρανία όταν πραγματοποίησαν ειρηνευτικές συνομιλίες τους πρώτους μήνες του πολέμου το 2022.
Το σχέδιο ειρηνευτικής συνθήκης που διαπραγματεύτηκαν τότε η Ρωσία και η Ουκρανία, το οποίο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ πριν από τη διακοπή των συνομιλιών, θα απαγόρευε στην Ουκρανία να συνάψει στρατιωτικές συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ ή να επιτρέψει την εγκατάσταση ξένων στρατευμάτων στο έδαφός της. Προέβλεπε ότι μια ομάδα «κρατών εγγυητών» — συμπεριλαμβανομένων της Βρετανίας, της Κίνας, των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της ίδιας της Ρωσίας — θα υπερασπιζόταν την Ουκρανία σε περίπτωση νέας επίθεσης.
Οι διαπραγματευτές της Ρωσίας ήθελαν να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο, επιδιώκοντας μια ρήτρα που θα υποχρέωνε όλες τις χώρες εγγυητές, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, να συμφωνήσουν σε στρατιωτική επέμβαση σε περίπτωση μελλοντικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας. Στην πράξη, ο όρος αυτός θα επέτρεπε στη Μόσχα να εισβάλει ξανά στην Ουκρανία και στη συνέχεια να ασκήσει βέτο σε οποιαδήποτε στρατιωτική επέμβαση υπέρ του Κιέβου.
«Αν η Ρωσία προσφέρει αυτό που πρόσφερε το 2022, είναι δύσκολο να δούμε πώς έχουμε προχωρήσει», δήλωσε ο Σάμιουελ Σαράπ, αναλυτής της RAND Corporation για τη Ρωσία, ο οποίος έχει μελετήσει τις συνομιλίες του 2022. «Δεν φαίνεται να έχει υπάρξει μεγάλη αλλαγή στη ρωσική θέση».
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν ήδη αναγνωρίσει την ασυμφωνία. Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, δήλωσε τη Δευτέρα: «Θα έλεγα ότι η άποψη της Ρωσίας για τις εγγυήσεις ασφάλειας είναι αρκετά διαφορετική από τη δική μας».
Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι δυτικές χώρες θα μπορούσαν να αποστείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία μετά το τέλος των εχθροπραξιών χωρίς την έγκριση της Ρωσίας. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η Ρωσία δεν θα συμφωνούσε εξ αρχής σε μια ειρηνευτική συμφωνία αν αυτή η πιθανότητα παρέμενε στο τραπέζι, δεδομένης της σφοδρής αντίθεσης του Πούτιν στην παρουσία στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.
«Δεν θα ήταν έκπληξη αν αυτή η προοπτική αποθάρρυνε τη Ρωσία από το να συμφωνήσει να τερματίσει τον πόλεμο», δήλωσε ο Σαράπ.
