Την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η Αθήνα από τον υπερτουρισμό φέρνει στο προσκήνιο στην εφημερίδα «The Guardian» με τον δήμαρχο Χάρης Δούκας να προειδοποιεί ότι η πόλη κινδυνεύει να χάσει τον χαρακτήρα της.
Ακουλουθεί ητο κέιμενο από τη συνέντευξη του Δημάρχου Αθηνών:
Στην καρδιά της αρχαίας Αθήνας, στα στενά δρομάκια και γύρω από αρχαιολογικούς χώρους, ομάδες επισκεπτών εμφανίζονται παντού, ακολουθώντας τους ξεναγούς τους.
Στο παρελθόν, οι αρχές θα καλωσόριζαν τέτοιες εικόνες. Όμως για τον Χάρη Δούκα, τον σοσιαλιστή δήμαρχο που είναι αποφασισμένος να επαναφέρει το κέντρο της πρωτεύουσας στους κατοίκους του, η έναρξη της τουριστικής περιόδου εγκυμονεί τον κίνδυνο «υπερκορεσμού». Ολόκληρες γειτονιές, πιστεύει, κινδυνεύουν να χάσουν την αυθεντικότητά τους λόγω της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης.
«Η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ξενοδοχείο», δήλωσε σε συνέντευξή του. «Χρειάζονται περιορισμοί και κανόνες. Οι πόλεις πρέπει να έχουν λόγο στον τρόπο που αναπτύσσονται.»
Πέρυσι, περισσότεροι από 8 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν την Αθήνα — αριθμός ρεκόρ για μια πόλη που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν απλώς ενδιάμεσος σταθμός προς τα ελληνικά νησιά. Μόνο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι διανυκτερεύσεις στην δημοφιλή Πλάκα, κάτω από την Ακρόπολη, έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε πρόσφατα ο δήμος.
Στο νεοκλασικό δημαρχείο της πόλης, οι αξιωματούχοι λένε ότι ο χρόνος πιέζει, αν η Αθήνα θέλει να μην πέσει θύμα της ίδιας της επιτυχίας της. Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι παντού: από τα αυξημένα ενοίκια που έχουν εκτοπίσει τους κατοίκους, έως τις υποδομές που δοκιμάζονται από την υπερφόρτωση.
«Όλη η Αθήνα είναι ένα εργοτάξιο για να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε», είπε ο Δούκας, ο οποίος ήταν καθηγητής ενέργειας και κλίματος πριν ασχοληθεί με την τοπική αυτοδιοίκηση. «Χτίζουμε ηλεκτρικές υποδομές, συστήματα ύδρευσης, αποχετεύσεις, δίκτυα 5G. Όταν έχεις περίπου 700.000 κατοίκους και 8 εκατομμύρια επισκέπτες, η πίεση είναι τεράστια.» Κάθε μήνα προσλαμβάνεται «περισσότερο προσωπικό, περισσότερος εξοπλισμός, περισσότερα μηχανήματα» για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις.
Ο Δούκας ανέλαβε το αξίωμα το 2024, μετά από μια απροσδόκητη νίκη με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ, με δέσμευση να «πρασινίσει» την πόλη, που θεωρείται ευρέως η πιο ζεστή πρωτεύουσα της Ευρώπης. Υπολογίζεται ότι έχουν φυτευτεί 3.855 δέντρα στα 39 τετραγωνικά χιλιόμετρα του δήμου κατά τη θητεία του.
Ωστόσο, καθώς η ελκυστικότητα της Αθήνας αυξάνεται, ο δήμαρχος συγκρούεται με τις δυνάμεις που θεωρεί υπεύθυνες για την «ανεξέλεγκτη ανάπτυξη» σε καίρια τουριστικά σημεία. Έχει βάλει στο στόχαστρο κατασκευαστικές εταιρείες που επιδιώκουν να ανεγείρουν πολυώροφα κτίρια κοντά στην Ακρόπολη, καθώς και επενδυτές και επιχειρηματίες. Παράλληλα, στρέφεται και κατά της εξάπλωσης, συχνά παράνομων rooftop μπαρ και εστιατορίων.
Η αντιπαράθεση εντάθηκε αυτή την εβδομάδα, όταν δήλωσε ότι θα χρησιμοποιήσει νομοσχέδιο για τη χωροταξία του τουρισμού, που βρίσκεται υπό συζήτηση, για να ζητήσει καθολική απαγόρευση νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στο ιστορικό κέντρο.
«Θα σταματήσουμε κάθε τουριστική επένδυση στην Πλάκα — είμαι σε αποστολή να τη σώσω. Δεν υπάρχει άλλος χώρος. Ούτε για βραχυχρόνιες μισθώσεις, ούτε για τουριστικά διαμερίσματα, ούτε για ξενοδοχεία ή οποιαδήποτε άλλη τουριστική χρήση. Η περιοχή έχει κορεστεί», είπε. «Θέλουμε να πούμε ως εδώ με νόμο.» Οι επενδυτές, πρόσθεσε, θα πρέπει να στραφούν σε άλλες, λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές της πόλης.
Ο δήμαρχος έχει επίσης προτείνει το πάγωμα αδειών για νέα ξενοδοχεία, ακολουθώντας παρόμοια μέτρα της κυβέρνησης που περιορίζουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε γειτονιές με θέα στην Ακρόπολη.
Προς έκπληξή του, αυτή την εβδομάδα έλαβε στήριξη και από τον πρόεδρο της ένωσης ξενοδόχων, Ευγένιο Βασιλικό, ο οποίος πρότεινε επίσης την επιβολή ορίου στην κατασκευή ξενοδοχείων, επικαλούμενος το παράδειγμα της Βαρκελώνης, όπου δεν εκδίδονται νέες άδειες από το 2017. «Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό», είπε, προσθέτοντας ότι ήρθε η ώρα ο τουριστικός κλάδος της Αθήνας να αποφασίσει πού θέλει να βρίσκεται σε 10 ή 15 χρόνια.
«Όταν όλο το κέντρο της Αθήνας μετατρέπεται σε ζώνη ξενοδοχείων, δεν μπορώ να είμαι ο μόνος που το λέει. Τώρα που μίλησε και ο πρόεδρος των ξενοδόχων, η συζήτηση ξεκίνησε επίσημα. Η Αθήνα δεν μπορεί να γίνει άλλη Βαρκελώνη», δήλωσε ο Δούκας.
Εμπνευσμένος και από τον δήμαρχο της Βαρκελώνης, Jaume Collboni, που ανακοίνωσε πλήρη απαγόρευση των βραχυχρόνιων μισθώσεων από το Νοέμβριο του 2028, όταν θα καταργηθούν οι άδειες για περισσότερα από 10.000 διαμερίσματα, ο Δούκας τονίζει ότι η πρόσβαση σε προσιτή στέγαση είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της πόλης.
«Έχουμε δημιουργήσει γραφείο κοινωνικής κατοικίας για να εντοπίσουμε κτίρια και διαμερίσματα που μπορούμε να ανακαινίσουμε με ευρωπαϊκά κονδύλια», είπε. «Θέλουμε να δώσουμε κίνητρα σε νέα ζευγάρια να παραμείνουν στο κέντρο. Ενώ άλλες πόλεις προχωρούν προς το τσιμέντο και τους ουρανοξύστες, εμείς κινούμαστε σε διαφορετική κατεύθυνση — ακόμη και κατεδαφίζοντας κτίρια για να δημιουργήσουμε δημόσιους χώρους, πάρκα και παιδικές χαρές. Η Αθήνα είναι για τους κατοίκους της. Δεν είναι μόνο για όσους θέλουν να την εκμεταλλευτούν.»
