Η φετινή θερινή περίοδος συνοδεύεται από μια αθόρυβη αλλά εξαιρετικά ανησυχητική απειλή για τη δημόσια υγεία στην Αττική, καθώς τα επιδημιολογικά δεδομένα για την κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για εφησυχασμό.
Τα στοιχεία του ΕΟΔΥ είναι αποκαλυπτικά και αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που απαιτεί άμεση εγρήγορση αφου μέχρι τις 5 Αυγούστου καταγράφηκαν στη χώρα 65 εγχώρια κρούσματα, έξι συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους, ενώ 20 ασθενείς νοσηλεύονταν, εκ των οποίων οι οκτώ σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και άλλοι τέσσερις σε Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας.
Αυτό όμως που προκαλεί τη μεγαλύτερη αίσθηση και εγείρει σοβαρά ερωτήματα είναι η γεωγραφική συμπίεση του προβλήματος, αφού από το σύνολο των 65 κρουσμάτων, τα 48 εντοπίζονται σε δήμους της Αττικής, παρουσιάζοντας μάλιστα έντονη συγκέντρωση σε συγκεκριμένες περιοχές.
Η εικόνα αυτή παίρνει ακόμη πιο έκδηλες διαστάσεις αν αναλογιστούμε την πορεία των τελευταίων ετών, όπου η Αττική έδειχνε να βρίσκεται σε σχετική ασφάλεια.
Το 2023 δεν είχε καταγραφεί ούτε ένα κρούσμα στην περιφέρεια σε συνολικά 162 στην επικράτεια, το 2024 τα κρούσματα ανήλθαν μόλις σε επτά επί συνόλου 220, ενώ το 2025 σημειώθηκε μια πρώτη άνοδος με 23 κρούσματα στα 96 της χώρας.
Το γεγονός ότι φέτος, πριν καν διανύσουμε το μέσο του Αυγούστου, αριθμούμε ήδη 48 κρούσματα στην Αττική συνιστά μια θεαματική καμπή που δεν μπορεί να προσπεραστεί χωρίς σκέψη . Αυτή η στατιστική έξαρση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην ότι δεν καταβλήθηκαν προσπάθειες πρόληψης, συνιστά όμως ένα ισχυρό καμπανάκι για την αξιολόγηση του χρόνου, της έντασης και της στόχευσης των παρεμβάσεων.
Στο δημόσιο διάλογο το θέμα έχει ήδη λάβει εκρηκτικές διαστάσεις.
Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, έκρουσε αμέσως τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα και την τοπική οικονομία, ενώ την επιστημονική διάσταση του ζητήματος ανέδειξε η καθηγήτρια Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ετοιμότητα.
Παράλληλα, την έκδηλη ανησυχία τους εξέφρασαν οι πρώην περιφερειάρχες Αττικής, Γιώργος Πατούλης και Γιάννης Σγουρος, εστιάζοντας στην επάρκεια των ψεκασμών και του συντονισμού.
Το κύμα αντιδράσεων μεταφέρεται πλέον και στο πολιτικό πεδίο, καθώς βουλευτές της Ανατολικής Αττικής ετοιμάζονται να φέρουν το ζήτημα στη Βουλή με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου, ζητώντας εξηγήσεις για το σχεδιασμό και την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Τα ερωτήματα που ζητούν πιεστικά απαντήσεις είναι αμείλικτα: Ξεκίνησαν εγκαίρως οι δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών ή χάθηκε πολύτιμος χρόνος την άνοιξη;
Δόθηκε η δέουσα προτεραιότητα στις εστίες υψηλού κινδύνου και ενισχύθηκαν οι ψεκασμοί όταν άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα τοπικής έξαρσης;
Ο ίδιος ο ΕΟΔΥ παραδέχεται ανοιχτά ότι ειδικά στην Περιφέρεια Αττικής καταγράφεται ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού.
Σε μια τέτοια συγκυρία, αυτό που προέχει δεν είναι ούτε η στείρα κινδυνολογία ούτε η αδικαιολόγητη αδράνεια, αλλά η ουσιαστική θωράκιση του πληθυσμού.
Απαιτείται άμεση αναπροσαρμογή των επιχειρησιακών πλάνων, στοχευμένες παρεμβάσεις στις επιβαρυμένες ζώνες και πλήρης διαφάνεια, ώστε οι πολίτες να αισθάνονται ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες δρουν με ταχύτητα, συνέπεια και αποτελεσματικότητα απέναντι σε ένα φαινόμενο που εξελίσσεται σε μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΧΑΤΖΗΘΕΟΔΟΣΙΟΥ
“Τα φετινά στοιχεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητα. Μέχρι τις 5 Αυγούστου είχαν καταγραφεί, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, στη χώρα 65 εγχώρια κρούσματα, είχαν χάσει τη ζωή τους 6 άνθρωποι, ενώ 20 ασθενείς νοσηλεύονταν, εκ των οποίων 8 σε ΜΕΘ και 4 σε ΜΑΦ.
Προβληματισμό προκαλεί η εικόνα που διαμορφώνεται στην Αττική. Από τα 65 κρούσματα, τα 48 έχουν καταγραφεί σε δήμους της Αττικής, με μεγαλύτερη συγκέντρωση σε συγκεκριμένες περιοχές.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, προκύπτουν εύλογα κάποια ερωτήματα:
Έγιναν έγκαιρα οι απαραίτητες δράσεις για την καταπολέμηση των κουνουπιών;
Δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στις περιοχές όπου υπήρχε μεγαλύτερη ανάγκη;
Όταν άρχισαν να εμφανίζονται περισσότερα κρούσματα σε συγκεκριμένους δήμους, ενισχύθηκαν ανάλογα οι παρεμβάσεις;
Και, κυρίως, με τα σημερινά δεδομένα, χρειάζεται να γίνει κάτι περισσότερο στην Αττική;
Ο προβληματισμός αυτός γίνεται ακόμη πιο εύλογος αν δούμε την πορεία των κρουσμάτων στην Αττική τα προηγούμενα χρόνια. Το 2023 δεν καταγράφηκε κανένα κρούσμα στην Αττική, σε σύνολο 162 κρουσμάτων σε όλη τη χώρα. Το 2024 καταγράφηκαν 7 κρούσματα στην Αττική, σε σύνολο 220, ενώ το 2025 καταγράφηκαν 23, σε σύνολο 96. Φέτος, μέχρι τις 5 Αυγούστου, έχουν ήδη καταγραφεί 48 κρούσματα σε δήμους της Αττικής.
Η σύγκριση αυτή από μόνη της δεν σημαίνει ότι δεν έγιναν οι απαραίτητες δράσεις πρόληψης. Είναι όμως ένα στοιχείο που χρειάζεται να αξιολογηθεί, ώστε να δούμε αν οι παρεμβάσεις έγιναν στον κατάλληλο χρόνο, στα σημεία όπου υπήρχε ανάγκη και αν προσαρμόστηκαν στην εικόνα που διαμορφωνόταν.
Άλλωστε, ο ίδιος ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι φέτος «ιδίως στην Περιφέρεια Αττικής καταγράφεται ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού, με αυξημένο αριθμό κρουσμάτων, σε συγκεκριμένες περιοχές».
Δεν χρειάζεται ούτε κινδυνολογία ούτε εφησυχασμός. Χρειάζεται πρόληψη, έγκαιρη δράση και σωστή στόχευση. Και κυρίως, χρειάζεται να γνωρίζουμε ότι, όπου τα δεδομένα δείχνουν μεγαλύτερη ανάγκη, οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να παρεμβαίνουν έγκαιρα και αποτελεσματικά”.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΑΤΟΥΛΗ
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) ζητά την άμεση ενίσχυση των δράσεων για την αντιμετώπιση των κουνουπιών στην Ελλάδα, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την αυξημένη διασπορά του ιού του Δυτικού Νείλου, με την Αττική να συγκαταλέγεται στις περιοχές όπου έχουν ήδη εντοπιστεί δεκάδες περιστατικά.
Ο Σύλλογος απευθύνει έκκληση προς τις αρμόδιες αρχές να ενισχύσουν τα προγράμματα πρόληψης και καταπολέμησης, εφαρμόζοντας έγκαιρο σχεδιασμό που θα βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα.
Παράλληλα, προτρέπει τους πολίτες να τηρούν με συνέπεια τα ατομικά μέτρα προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών, καθώς ο ΕΟΔΥ εκτιμά ότι η διασπορά του ιού θα κορυφωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Ο ΙΣΑ υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις για τον έλεγχο των πληθυσμών των κουνουπιών πρέπει να ξεκινούν πριν από την περίοδο αυξημένης δραστηριότητάς τους. Όπως επισημαίνει, απαιτείται συνεχής επιτήρηση και έγκαιρη αντιμετώπιση των εστιών αναπαραγωγής από τους αρμόδιους φορείς, ώστε να περιορίζεται αποτελεσματικά ο κίνδυνος μετάδοσης.
Παράλληλα, ο Σύλλογος επισημαίνει ότι «η σημερινή αυξημένη δραστηριότητα του ιού διαφοροποιεί αισθητά την επιδημιολογική εικόνα των προηγούμενων ετών στο λεκανοπέδιο και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης των κουνουπιών από τους αρμόδιους φορείς». Υπογραμμίζει επίσης ότι «την τετραετία 2020-2024 ,η παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική είχε περιοριστεί σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα».
Αναφερόμενος στην εξέλιξη της κατάστασης, ο πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, δήλωσε: «Τα προηγούμενα χρόνια είχαμε καταφέρει να περιορίσουμε δραστικά την κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική και μάλιστα υπήρξαν χρονιές στις οποίες δεν καταγράφηκαν καθόλου κρούσματα. Η φετινή εικόνα αποτελεί σαφή οπισθοχώρηση και δείχνει ότι κάτι δεν λειτούργησε όπως θα έπρεπε στην πρόληψη και στην καταπολέμηση των κουνουπιών από τους αρμόδιους φορείς .Απαιτείται άμεση αξιολόγηση του σχεδιασμού και εντατικοποίηση των παρεμβάσεων για την προστασία της δημόσιας υγείας. Παράλληλα οι πολίτες θα πρέπει να λάβουν σχολαστικά ατομικά μέτρα προστασίας».
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΓΟΥΡΟΥ
Η θερινή ραστώνη της Αττικής επισκιάζεται για ακόμα μία φορά από μια απειλή που επιμένει να μας υπενθυμίζει την ευαλωτότητά μας, καθώς η έξαρση του Ιού του Δυτικού Νείλου χτυπά την πόρτα του λεκανοπεδίου με τον πιο σκληρό τρόπο.
Τα πρόσφατα στοιχεία του ΕΟΔΥ, που επιβεβαιώθηκαν από την καθηγήτρια Επιδημιολογίας Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα αφού έξι συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους τις τελευταίες μόλις ημέρες, με την Αττική να κατέχει τα σκήπτρα των κρουσμάτων.
Απέναντι σε αυτή τη δραματική εξέλιξη, ο πρώην Περιφερειάρχης Αττικής, Γιάννης Σγουρός, προχώρησε σε μια αυστηρή και καταγγελτική δήλωση.
Γνωρίζοντας όσο λίγοι τις διοικητικές αγκυλώσεις αλλά και τις πραγματικές ανάγκες της περιφέρειας εν μέσω θέρους, ο κ. Σγουρός έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου προς κάθε υπεύθυνο, τονίζοντας πως η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να επαφίεται στην τύχη ή σε ευχολόγια.
«Η δημόσια υγεία δεν είναι πεδίο για επικοινωνιακή διαχείριση ούτε επιδέχεται ολιγωρία. Όταν θρηνούμε ανθρώπινες απώλειες μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα, η πολιτεία και οι τοπικές αρχές οφείλουν να αναλογιστούν αν έπραξαν τα δέοντα εγκαίρως. Οι ψεκασμοί, η πρόληψη και η θωράκιση των τοπικών κοινωνιών έπρεπε να είχαν σχεδιαστεί και εκτελεστεί με απόλυτη αυστηρότητα πριν φτάσουμε στην κορύφωση του καλοκαιριού. Η Αττική δεν αντέχει άλλες εκπτώσεις στην ασφάλεια των πολιτών της», υπογράμμισε με νόημα.
