Οι συνομιλίες του Τραμπ δεν φαίνεται να αποδίδουν καρπούς, αφήνοντας τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε κατάσταση ετοιμότητας για πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν και για τη λήψη μοιραίων αποφάσεων σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ και το θαμμένο απόθεμα ουρανίου.
Η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν συμπλήρωσε το Σάββατο 04/04 πέντε εβδομάδες, χωρίς να διαφαίνεται στον ορίζοντα κανένας σαφής μηχανισμός για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Οι πέντε εβδομάδες συνεχών καταφυγών σε αντιαεροπορικά καταφύγια και τα περιστατικά μαζικών απωλειών από ιρανικούς πυραύλους φαντάζουν ως αιωνιότητα για πολλούς Ισραηλινούς, ωστόσο το διάστημα αυτό παραμένει εντός του χρονοδιαγράμματος 4-6 εβδομάδων που είχε θέσει ο Λευκός Οίκος στις αρχές του πολέμου.
Ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, επιδεικνύοντας μεγαλύτερη πειθαρχία από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, προτίμησε να μην δώσει σαφείς εκτιμήσεις για τη διάρκεια του πολέμου, δήλωσε όμως την περασμένη εβδομάδα ότι η σύγκρουση βρίσκεται «οπωσδήποτε πέραν του μέσου» όσον αφορά την εκπλήρωση των αποστολών της.
Οι προσπάθειες του Τραμπ να οδηγήσει τη σύγκρουση σε επιτυχή τερματισμό μέσω απευθείας συνομιλιών με τους Ιρανούς φαίνεται, όπως αναμενόταν, να μην καταλήγουν πουθενά.
Μεσολαβητές δήλωσαν στην εφημερίδα The Wall Street Journal την Παρασκευή 03/04 ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν περιέλθει σε «αδιέξοδο».
Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ παρέτεινε για δεύτερη φορά τη διορία που είχε θέσει στο Ιράν, απειλώντας να εξαπολύσει την «κόλαση» επί της χώρας, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ή αν δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ μέχρι τη Δευτέρα 06/04.
Δύο αισιόδοξα σενάρια θεωρούνται πλέον απίθανα. Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις του Ισραήλ για «ορατές ρωγμές» στο ιρανικό καθεστώς, αυτό δεν δείχνει να καταρρέει.
Εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρουν ότι το καθεστώς είναι πιθανό να παραμείνει στη θέση του, με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να ασκεί ακόμη μεγαλύτερο έλεγχο.
Επίσης, οι Ιρανοί δεν πρόκειται να ξεμείνουν από πυραύλους ή drones.
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν καταστρέψει εκατοντάδες ιρανικούς πυραύλους και εκτοξευτές, όμως το Ισραήλ εκτιμά ότι η χώρα διαθέτει περισσότερους από 1.000 εναπομείναντες, σύμφωνα με αξιωματικό πληροφοριών της Ισραηλινής Αεροπορίας (IAF), και θα είναι σε θέση να συνεχίσει τις βολές για όσο διαρκεί ο πόλεμος.
Το Ιράν αποδεικνύεται επίσης ικανό να ανασύρει γρήγορα εκτοξευτές από υπόγειες εγκαταστάσεις που επλήγησαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και να τους θέτει ξανά σε λειτουργία, όπως ανέφεραν οι The New York Times.
Ως εκ τούτου, ο πόλεμος φαίνεται να οδεύει προς κλιμάκωση, σε αυτό που ενδεχομένως να αποτελεί την τελική του φάση.
Εκτός εάν ο Τραμπ συνεχίσει να παρατείνει τις προθεσμίες του, θα κληθεί να υλοποιήσει την υπόσχεσή του για τον τερματισμό της «υπέροχης παραμονής» της Αμερικής στο Ιράν, πλήττοντας σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, πετρελαϊκές υποδομές και τη νήσο Χαργκ.
Ο ίδιος προέβη σε μια εξαιρετικά ρητή και συγκεκριμένη απειλή την Κυριακή 05/04, δηλώνοντας ότι η Τρίτη 07/04 «θα είναι η Ημέρα των Σταθμών Ενέργειας και η Ημέρα των Γεφυρών, όλα μαζί, στο Ιράν. Δεν θα υπάρχει τίποτα παρόμοιο!!!».
Το Ισραήλ «πνέει μένεα» για να εξαπολύσει τις δικές του επιθέσεις στις ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά αναμένει το «πράσινο φως» από τις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ -και πιθανότατα ο Νετανιάχου σε αυτή την περίπτωση- θα μπορούσε να τερματίσει μονομερώς τον πόλεμο μετά την εξουδετέρωση των βασικών ενεργειακών υποδομών του Ιράν και να διαμορφώσει ένα αφήγημα νίκης, παρουσιάζοντας τις ζημιές που προκλήθηκαν στις ιρανικές στρατιωτικές και βιομηχανικές δυνατότητες. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη αρκετά σοβαρά προβλήματα με αυτή την προσέγγιση.
Πρώτον, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι το Ιράν θα συμφωνήσει να σταματήσει τις εχθροπραξίες επειδή το έπραξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ενδέχεται να διακρίνει μια ευκαιρία να ενισχύσει το αφήγημα ότι νίκησε τους εχθρούς του, συνεχίζοντας να στοχοποιεί το Ισραήλ και τα αραβικά κράτη, υπονομεύοντας έτσι τους ισχυρισμούς του Τραμπ περί νίκης.
Το σημαντικότερο είναι πως δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς τον Τραμπ να επιτρέπει τον τερματισμό του πολέμου με τον ουσιαστικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ να παραμένει σε ιρανικά χέρια.
Ενώ στο παρελθόν οι ΗΠΑ ήταν ο εγγυητής της ασφαλούς διέλευσης από αυτό το κομβικό σημείο, το Ιράν θα καθίστατο ο ρυθμιστής του ποιος επιτρέπεται να διέρχεται και αναμφίβολα θα το χρησιμοποιούσε προς όφελός του, επιβάλλοντας τέλη και ασκώντας πιέσεις σε άλλες χώρες με την απειλή του αποκλεισμού τους.
Ο Τραμπ διαθέτει χιλιάδες στρατιώτες έτοιμους για μια επιχείρηση απόσπασης του ελέγχου των Στενών από το Ιράν.
Θα μπορούσαν να καταλάβουν νησιά στο πέρασμα, να ελέγξουν τμήματα της ιρανικής ακτογραμμής από τα οποία απειλείται η ναυσιπλοΐα ή να αποβιβαστούν στη νήσο Χαργκ για να κρατήσουν την κρίσιμη τοποθεσία εξαγωγών ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Η χρήση χερσαίων δυνάμεων θα μπορούσε να κλιμακώσει περαιτέρω τον πόλεμο, καθώς το Ιράν πιθανότατα θα έστρεφε το μεγαλύτερο μέρος της ισχύος πυρός του κατά μιας αμφίβιας δύναμης.
Εάν αυτό προκαλούσε σημαντικές απώλειες, ο Τραμπ θα μπορούσε κάλλιστα να επιλέξει να τιμωρήσει το Ιράν ακόμη σκληρότερα.
Παραμένει, επίσης, το ζήτημα των 440 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Πιστεύεται ότι βρίσκεται θαμμένο κάτω από τα ερείπια του Ισφαχάν και της Νατάνζ, των πυρηνικών εγκαταστάσεων που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ πέρυσι.
Η παραμονή του εντός του Ιράν θα έδινε ενδεχομένως στο καθεστώς την ευκαιρία να το ανασύρει στο μέλλον και να το χρησιμοποιήσει για τη δημιουργία πυρηνικού όπλου.
Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Στο διάγγελμά του την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε:
«Το έχουμε υπό έντονη δορυφορική επιτήρηση και έλεγχο. Αν δούμε [τους Ιρανούς] να κάνουν μια κίνηση, έστω και μια κίνηση προς αυτό, θα τους πλήξουμε ξανά με πυραύλους πολύ σκληρά».
Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ δεν θα βρίσκεται στην εξουσία για πάντα και ενδέχεται να μην έχει τη βούληση να ξεκινήσει μια νέα αντιπαράθεση με το Ιράν στον χρόνο που του απομένει.
Υπάρχουν αμερικανικά σχέδια για τη χρήση χερσαίων δυνάμεων με σκοπό την απόσπαση του ουρανίου. Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν επικίνδυνη και θα απαιτούσε σημαντικούς πόρους.
Ο αμερικανικός στρατός θα έπρεπε να μεταφέρει αεροπορικώς εκατοντάδες ή και χιλιάδες στρατιώτες πίσω από τις γραμμές του εχθρού, μαζί με βαρύ εξοπλισμό, επιχειρώντας παράλληλα υπό τα ιρανικά πυρά, όπως δήλωσαν πρώην αξιωματούχοι της άμυνας στην εφημερίδα The Washington Post.
Θα έπρεπε να δαπανήσουν εβδομάδες ανασκάπτοντας τα ερείπια για τη συλλογή του ουρανίου, ενώ τα αεροσκάφη θα χρειάζονταν έναν ειδικά κατασκευασμένο διάδρομο προσγείωσης για να απομακρύνουν το υλικό.
Και το Ιράν θα έστελνε ό,τι μέσο διέθετε για να πλήξει τα στρατεύματα που θα συμμετείχαν στην προσπάθεια.
Τουλάχιστον για τις επόμενες εβδομάδες, ο πόλεμος κατά του Ιράν φαίνεται να οδεύει προς περαιτέρω κλιμάκωση.
Αυτό θα έπληττε το Ιράν περισσότερο από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υποδεικνύει μια εύκολη διέξοδο από τον πόλεμο.
