Η δικαστική διαμάχη για την τουριστική ανάπτυξη στη Μήλο εισέρχεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας έθεσε ένα αποφασιστικό «φρένο» στην υπερβολική επέκταση μιας μεγάλης ξενοδοχειακής μονάδας στον Μύτακα.
Η απόφαση της επιτροπής αναστολών του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία για τη φέρουσα ικανότητα των Κυκλάδων και την ανάγκη προστασίας του ιδιαίτερου φυσικού τους χαρακτήρα απέναντι σε επενδυτικά σχέδια που τείνουν να αλλοιώνουν το περιβάλλον.
Το ΣτΕ, με την υπ’ αριθμ. 69/2026 απόφασή του, παγώνει προσωρινά το μεγαλύτερο μέρος των κατασκευαστικών έργων που προβλέπονταν στη δεύτερη επέκταση της οικοδομικής άδειας του συγκροτήματος White Coast, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα για την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και του Συντάγματος.
Η υπόθεση αφορά την εταιρεία «V. Tourism Α.Ε.» και το φιλόδοξο σχέδιό της να μετατρέψει μια αρχικά μετριοπαθή μονάδα σε ένα θηριώδες συγκρότημα.
Η ιστορία της επένδυσης ξεκίνησε το 2019 με την άδεια για ένα ξενοδοχείο 27 δωματίων, το οποίο σταδιακά άρχισε να γιγαντώνεται μέσα από αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις και επεκτάσεις σε όμορα οικόπεδα. Η κορύφωση ήρθε τον Αύγουστο του 2024, όταν με απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου οι εγκαταστάσεις σχεδόν τριπλασιάστηκαν, φτάνοντας τα 125 δωμάτια με 271 κλίνες και τον εξωφρενικό αριθμό των 130 πισινών, εκ των οποίων οι 127 προορίζονταν για ατομική χρήση σε κάθε δωμάτιο.
Η ραγδαία αυτή αύξηση της δόμησης σε μια προστατευόμενη περιοχή, ανάμεσα στο Σαρακίνικο και την Πάχαινα, προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Δήμου Μήλου, της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, καθώς και κατοίκων του νησιού.
Στο επίκεντρο της νομικής επιχειρηματολογίας των προσφευγόντων βρέθηκε η παραβίαση του άρθρου 24 του Συντάγματος, το οποίο επιτάσσει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Οι φορείς και οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι η επέκταση του ξενοδοχείου στερείται νόμιμου ερείσματος, καθώς δεν υφίσταται ολοκληρωμένος ειδικός χωροταξικός σχεδιασμός για τη Μήλο, ούτε καν γενικό χωροταξικό σχέδιο για το Νότιο Αιγαίο, όπως απαιτεί η πάγια νομολογία του ΣτΕ.
Η απουσία ενός τέτοιου στρατηγικού πλαισίου καθιστά κάθε μεγάλη παρέμβαση δυνητικά επικίνδυνη για την οικολογική ισορροπία του νησιού, το οποίο ήδη δοκιμάζεται από την έντονη τουριστική πίεση. Το δικαστήριο, με εισηγητή τον σύμβουλο Επικρατείας Κωνσταντίνο Καραλέκα και πρόεδρο τον Χρήστο Ντουχάνη, αναγνώρισε την κρισιμότητα των ισχυρισμών αυτών και αποφάσισε να διατηρήσει την αναστολή των περισσότερων εργασιών μέχρι την οριστική εκδίκαση της υπόθεσης, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Μάιο του 2026.
Συγκεκριμένα, το «πάγωμα» αφορά την κατασκευή 11 νέων κτιρίων και το σύνολο σχεδόν των νέων κολυμβητικών δεξαμενών. Η απόφαση αναστέλλει τη δημιουργία των 127 ατομικών πισινών που θα πλαισίωναν τα δωμάτια, καθώς και μιας νέας κοινόχρηστης πισίνας στον χώρο του εστιατορίου. Επίσης, απαγορεύεται η κατασκευή αβαθών επιφανειών νερού που προορίζονταν για τη διαδικασία αφαλάτωσης. Αυτές οι κατασκευές θεωρούνται ότι επιφέρουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση στο τοπίο και τους υδατικούς πόρους της περιοχής, στοιχεία που αποτελούν τον πυρήνα της περιβαλλοντικής ένστασης.
Η προσωρινή αυτή νίκη των τοπικών φορέων έρχεται να επιβεβαιώσει και τις προηγούμενες κινήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος, το οποίο είχε επίσης ζητήσει την αναστολή εργασιών και είχε παραπέμψει την υπόθεση στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας για περαιτέρω έρευνα.
Ωστόσο, η απόφαση του ΣτΕ δεν είναι καθολικά απαγορευτική, καθώς επιδεικνύει μια ρεαλιστική προσέγγιση για έργα που βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο ή έχουν ζωτική σημασία. Οι δικαστικοί σύμβουλοι επιτρέπουν την ολοκλήρωση τριών κτιρίων και ενός φυλακίου, στα οποία ο σκελετός (φέρων οργανισμός) έχει ήδη αποπερατωθεί σε ποσοστό άνω του 90%, κρίνοντας ότι η περιβαλλοντική αλλοίωση σε αυτά τα σημεία έχει ήδη επέλθει.
Παρομοίως, επιτρέπεται η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και της κεντρικής εισόδου, καθώς και οι εργασίες συντήρησης στο τμήμα του ξενοδοχείου που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία. Ιδιαίτερη σημασία έχει η άδεια για την κατασκευή της νέας μονάδας βιολογικού καθαρισμού, καθώς το δικαστήριο την αξιολογεί ως βασική υποδομή που συμβάλλει στην περιβαλλοντική προστασία, ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της δίκης για την επέκταση της μονάδας.
Η εξέλιξη αυτή στον Μύτακα της Μήλου αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύγκρουσης ανάμεσα στην ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη και την ανάγκη διατήρησης της κυκλαδίτικης ταυτότητας. Η προσφυγή του Δήμου και της «Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού» αναδεικνύει την ανάγκη για έναν βιώσιμο σχεδιασμό που δεν θα θυσιάζει το φυσικό κεφάλαιο στον βωμό της βραχυπρόθεσμης κερδοφορίας. Το γεγονός ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος πήρε θέση κατά της συνέχισης των εργασιών προτού αποφανθεί το δικαστήριο, δείχνει μια αλλαγή στάσης απέναντι σε έργα που χαρακτηρίζονται από πολλούς ως «οικολογικά εγκλήματα».
Η τελική απόφαση του 2026 θα είναι καθοριστική όχι μόνο για το συγκεκριμένο ξενοδοχείο, αλλά και για το νομικό προηγούμενο που θα διαμορφώσει σχετικά με τις επεκτάσεις τουριστικών καταλυμάτων σε ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Μέχρι τότε, το τοπίο του Μύτακα παραμένει υπό καθεστώς δικαστικής προστασίας, δίνοντας χρόνο στην τοπική κοινωνία και τους θεσμούς να επανεκτιμήσουν το μέλλον του νησιού της Αφροδίτης.
