Μόνο το 1/3 των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που υπάγονται στον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου υποβάλλουν εμπρόθεσμα σε αυτό τους ετήσιους λογαριασμούς τους (απολογισμό και ισολογισμό).
H διαπίστωση αυτή περιλαμβάνεται στην Έκθεση Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με θέμα: «Δημοσιονομική πειθαρχία και διαφάνεια στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου: Υποβάλλονται εμπρόθεσμα στο Ελεγκτικό Συνέδριο οι εγκεκριμένοι ετήσιοι λογαριασμοί τους; Πού οφείλονται οι τυχόν καθυστερήσεις;».
Στην πολυσέλιδη έκθεσή τους οι δικαστές του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου επισημαίνουν ότι «σε ένα κράτος δικαίου η λογοδοσία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τη δράση εν γένει των δημοσίων φορέων» και ότι « Oι δημόσιοι φορείς πρέπει να διαχειρίζονται με διαφάνεια τους πόρους που διαθέτουν για την εκπλήρωση της δημόσιας αποστολής τους και να λογοδοτούν για τη διαχείριση αυτή».
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι όπως διαπιστώνουν οι ανώτατοι δικαστές υπάρχει παντελής έλλειψη λογοδοσίας και μη υποβολή εγκεκριμένων οικονομικών καταστάσεων εκ μέρους νομικών προσώπων, στα οποία συγκαταλέγονται ο ΕΟΠΥΥ, ο e-ΕΦΚΑ και ο ΟΠΕΚΑ, λόγω μη οριστικοποίησης των οικονομικών δεδομένων (σύνταξης και έγκρισης οικονομικών καταστάσεων) των φορέων που εντάχθηκαν σε αυτά. Η αδυναμία κατάρτισης των λογαριασμών τους δεν έχει έως σήμερα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά παρά τις συνεχείς νομοθετικές παρατάσεις της σχετικής προθεσμίας.
Διερευνώντας τα αίτια της καθυστερημένης ή και καθόλου υποβολής των ετήσιων λογαριασμών τους, το Ελεγκτικό Συνέδριο έλεγξε εβδομήντα (70) νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, μεταξύ των οποίων οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία και κατέληξε στα ακόλουθα πορίσματα:
1. Μεγάλες καθυστερήσεις στην κατάρτιση του ισολογισμού: Διαπιστώθηκε έλλειψη προσωπικού με τις αναγκαίες λογιστικές γνώσεις για την εφαρμογή του διπλογραφικού συστήματος και τη σύνταξη του ισολογισμού. Επιπλέον, ελλείψεις στα πληροφοριακά συστήματα δυσχεραίνουν τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, όπως συμβαίνει με τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (πρώην Ο.Α.Ε.Δ.), η οποία, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τη δεκαετία δεν έχει εγκεκριμένους ισολογισμούς.
2. Η κατάρτιση των ισολογισμών και ο έλεγχος αυτών ανατίθεται σε εξωτερικούς συνεργάτες και ορκωτούς ελεγκτές μετά πάροδο πολλών ετών από το τέλος της οικονομικής χρήσης. Η εκτέλεση των σχετικών συμβάσεων δεν παρακολουθείται συστηματικά από τους φορείς. Η καθυστέρηση αυτή συμπαρασύρει και τα επόμενα στάδια της διαδικασίας με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η έγκριση των λογαριασμών εντός των νόμιμων προθεσμιών.
3. Καθυστερήσεις στο στάδιο της έγκρισης των απολογισμών από τα κατά περίπτωση αρμόδια όργανα, ιδίως όταν διαπιστωθεί έλλειμμα. Οι καθυστερήσεις εντείνονται όταν οι οικονομικές καταστάσεις υπόκεινται σε διαδοχικές εγκρίσεις, για τις οποίες δεν υφίσταται αναλυτικό χρονοδιάγραμμα, από εποπτεύοντες το νομικό πρόσωπο φορείς.
4. Παντελής έλλειψη λογοδοσίας και μη υποβολή εγκεκριμένων οικονομικών καταστάσεων εκ μέρους νομικών προσώπων, στα οποία συγκαταλέγονται ο ΕΟΠΥΥ, ο e-ΕΦΚΑ και ο ΟΠΕΚΑ, λόγω μη οριστικοποίησης των οικονομικών δεδομένων (σύνταξης και έγκρισης οικονομικών καταστάσεων) των φορέων που εντάχθηκαν σε αυτά. Η αδυναμία κατάρτισης των λογαριασμών τους δεν έχει έως σήμερα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά παρά τις συνεχείς νομοθετικές παρατάσεις της σχετικής προθεσμίας.
Ως προς την εξειδίκευση του υπηρετούντος προσωπικού, από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι οι οικονομικές υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες έναντι των διοικητικών. Η πλειονότητα των ελεγχομένων, σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου[ks1] δεν διαθέτει προσωπικό με την απαιτούμενη άδεια λογιστή. Οι υπηρετούντες στην οικονομική υπηρεσία υπάλληλοι δεν έχουν τα αναγκαία τυπικά προσόντα (τίτλους σπουδών οικονομικών σχολών) για να ανταποκριθούν στις ανάγκες της υπηρεσίας. Εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου η οικονομική υπηρεσία στελεχώνεται από υπάλληλους με γνώσεις που δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο (π.χ. βασικό πτυχίο αγγλικής φιλολογίας, πολιτικής επιστήμης έως και φυσικής αγωγής). Εντοπίστηκε δήμος όπου η λογιστική υπηρεσία είναι στελεχωμένη αποκλειστικά από 5 υπαλλήλους ΔΕ εκ των οποίων 2 είναι σχολικοί φύλακες. Ακόμα όμως και όταν υπάρχει προσωπικό με τα απαραίτητα προσόντα δεν αξιοποιείται πλήρως. Σε νοσοκομείο της Περιφέρειας διαπιστώθηκε ότι προσωπικό κατηγορίας ΠΕ Διοικητικού-Οικονομικού και ΤΕ Διοικητικού – Λογιστικού/Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας, δεν εκτελεί καθήκοντα συναφή και ανάλογα με τα προσόντα του, αλλά υπηρετεί στο Τμήμα Πρωτοκόλλου και στη Γραμματεία.
Μίνα Μουστάκα
