ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑΚΟΣ
ΜΕΛΟΣ Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ – ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
Υπάρχει μια συζήτηση που η Αριστερά στην Ελλάδα αποφεύγει συστηματικά, σαν να ακουμπά κάτι που δεν της ταιριάζει επειδή βρίσκεται στα πλαίσια του Καπιταλιστικού συστήματος και αφορά τους όρους του. Η συζήτηση για τον ανταγωνισμό, για το υγιές επιχειρηματικό περιβάλλον, για την αγορά που λειτουργεί με κανόνες και όχι με σχέσεις. Κι όμως, αυτό ακριβώς το ζήτημα είναι που έχει αφήσει το πεδίο ελεύθερο στη διαφθορά να αναπαράγεται ανενόχλητη, κυβέρνηση μετά κυβέρνηση, και να βρίσκει αποκορύφωμα με την σημερινή.
Η διαφθορά στην Ελλάδα δεν είναι πολιτισμικό πρόβλημα. Δεν είναι εθνικό ελάττωμα που κουβαλάμε από αιώνες. Είναι δομικό πρόβλημα και συγκεκριμένα είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα μιας οικονομίας της οποίας ο ανταγωνισμός δεν λειτουργεί, επειδή κάποιοι δεν θέλουν να λειτουργήσει. Όπου η επιτυχία της επιχείρησης δεν εξαρτάται από την ποιότητα του προϊόντος ή της υπηρεσίας της αλλά από την πρόσβασή της στον κρατικό μηχανισμό, στις δημόσιες συμβάσεις, στις αδειοδοτήσεις, στις εξαιρέσεις, επειδή κάποιοι έτσι θέλουν να γίνεται. Εκεί που ο ανταγωνισμός απουσιάζει, εκεί ευδοκιμεί η διαφθορά. Όχι ως παρέκκλιση, αλλά ως κανόνας.
Η επόμενη αριστερή κυβέρνηση οφείλει να το καταλάβει αυτό πριν ακόμη ορκιστεί. Η ανακατανομή του πλούτου, η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, η προστασία της εργασίας, όλα αυτά είναι αναγκαία και παραμένουν στο κέντρο κάθε προοδευτικής πολιτικής. Αλλά δεν μπορούν να στηριχτούν σε ένα οικονομικό περιβάλλον που αναπαράγει τη διαπλοκή ως κύριο και βασικό τρόπο οργάνωσης. Δεν μπορείς να χτίσεις κοινωνική δικαιοσύνη πάνω σε μια οικονομία που ανταμείβει τη σχέση και τιμωρεί την αξία.
Τι σημαίνει συγκεκριμένα υγιές επιχειρηματικό περιβάλλον; Σημαίνει ότι ο νέος επιχειρηματίας με μια καλή ιδέα και δουλειά μπορεί να ανταγωνιστεί τον παλιό που έχει σχέσεις. Σημαίνει ότι η δημόσια σύμβαση δίνεται στον καλύτερο και όχι στον πιο συνδεδεμένο. Σημαίνει ότι ο έλεγχος είναι πραγματικός και όχι επιλεκτικός. Σημαίνει ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, για τον μικρό και για τον μεγάλο, για τον φίλο και για τον αντίπαλο.
Αυτά δεν είναι φιλελεύθερα αιτήματα. Είναι προϋποθέσεις για να λειτουργήσει οποιαδήποτε άλλη πολιτική της Αριστεράς. Γιατί χωρίς αυτές, κάθε παρέμβαση του κράτους, και η Αριστερά πιστεύει στην παρέμβαση του κράτους, μετατρέπεται σε νέα πηγή διαφθοράς. Το κράτος που δεν λογοδοτεί και δεν ελέγχεται δεν γίνεται εργαλείο της κοινωνίας, γίνεται λεία των ισχυρών. Όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα.
Η αναξιοκρατία και η διαφθορά δεν είναι μόνο ζητήματα δικαιοσύνης, είναι ζητήματα οικονομικής απόδοσης και κοινωνικής συνοχής. Σπαταλούν πόρους, αποθαρρύνουν την παραγωγική επένδυση, εκδιώκουν τους ικανούς και ανταμείβουν τους υπάκουους. Δημιουργούν μια κοινωνία στην οποία οι νέοι μαθαίνουν γρήγορα ότι δεν αξίζει να είσαι καλός στη δουλειά σου αν δεν έχεις και τη σωστή πλάτη.
Η επόμενη αριστερή κυβέρνηση έχει καθήκον να σπάσει αυτό τον κύκλο. Και αυτό απαιτεί θάρρος, να αντιμετωπίσει συμφέροντα που έχουν μάθει να επιβιώνουν από την αδιαφάνεια, να θεσπίσει ανεξάρτητους ελεγκτικούς μηχανισμούς με πραγματικές αρμοδιότητες, να ανοίξει τις αγορές που σήμερα λειτουργούν ως κλειστά παιχνίδια, να κάνει τον ανταγωνισμό πραγματικότητα και όχι διακηρυκτική πρόθεση. Αν δεν το κάνει δεν θα δούμε ποτέ την παραγωγικότητα που θα μας ανεβάσει το βιωτικό επίπεδο και την αγοραστική δύναμη. Απλά θα περιμένουμε την επόμενη κρίση χρέους για να υποτιμηθούμε.
Αυτή είναι, λοιπόν, η πρώτη επανάσταση που χρειάζεται η χώρα. Όχι η πιο θεαματική ίσως. Αλλά χωρίς αυτή, καμία άλλη δεν θα αντέξει.
