Το Σεπτέμβριο του 2025 η Eurostat ανακοίνωσε ότι 1 στους 6 θανάτους νέων ανθρώπων στη διάρκεια του 2022 οφειλόταν σε αυτοκτονία, αναδεικνύοντας την αυτοχειρία ως τη δεύτερη πιο διαδεδομένη αιτία θανάτου για νέους, μετά από τα δυστυχήματα. Εκείνη τη χρονιά έχασαν τη ζωή τους 5.017 άτομα ηλικίας 15-29 στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μάλιστα οι ερευνητές σημειώνουν ότι στην ηλικιακή ομάδα των 15-29 ετών, περισσότεροι από 1 στους 6 θανάτους αποδίδονται σε εσκεμμένη απόπειρα αυτοκαταστροφής, ενώ για τον υπόλοιπο πληθυσμό, το ποσοστό είναι κατά πολύ μικρότερο: Μόλις 1 στους 100 θανάτους οφείλεται σε αυτοχειρία.
Ειναι προφανές ότι τα στατιστικά στοιχεία που καταγράφουν μια ανησυχητική τάση αυτοκτονικότητας μεταξύ εφήβων και νέων επανέρχονται στην επικαιρότητα μαζί με το σοκ που προκαλεί η είδηση των δύο ανήλικων κοριτσιών να πέφτουν μαζί από ταράτσα πολυκατοικίας . Μαζί επιστρέφει στην επικαιρότητα και η συζήτηση για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων και των μηχανισμών πρόληψης της αυτοκτονίας.
«Πώς φτάνουν δύο ανήλικα κορίτσια στο σημείο να πέσουν μαζί από μια ταράτσα; Το ερώτημα αυτό δεν πρέπει να αφήνει αδιάφορη καμία κοινωνία», αναφέρουν οι ειδικοί επιστήμονες από το Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας-Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών, ΚΛΙΜΑΚΑ-Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018- που εργάζονται καθημερινά στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας. Τονίζουν ότι η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά δεν αποτελεί μια «ξαφνική» ή ακατανόητη αντίδραση.
Τα διαθέσιμα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ καταγράφουν διαχρονικά περιστατικά αυτοκτονιών σε πολύ μικρές ηλικίες. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ήδη μέσα στους πρώτους μήνες του 2026 καταγράφεται αύξηση στις ηλικίες 15-19 ετών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών πρόληψης, έγκαιρης παρέμβασης και υποστήριξης της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων.
Αυτοκτονίες παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα: Στατιστικά στοιχεία 2022-2026
Το 2022, αυτοκτόνησαν 4 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Το 2023, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 9 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Το 2024, αυτοκτόνησαν 3 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Το 2025, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 6 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών και
το 2026 αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 8 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Όπως επισημαίνει η «ΚΛΙΜΑΚΑ», η αυτοκτονικότητα δεν αποτελεί ένα αιφνίδιο ή μονοπαραγοντικό γεγονός, αλλά μια πολυπαραγοντική και δυναμική διαδικασία με σημαντικές γενετικές συνιστώσες. Ιδιαίτερα στην εφηβεία, η ψυχική δυσφορία συχνά δεν εκφράζεται με τρόπο άμεσα αναγνωρίσιμο από το περιβάλλον, ενώ η αίσθηση αδιεξόδου, η συναισθηματική απορρύθμιση, η απομόνωση και η δυσκολία διαχείρισης επώδυνων εμπειριών μπορεί να παραμένουν αόρατες μέχρι την εκδήλωση μιας κρίσιμης κατάστασης που θα κινητοποιήσει την ευαλωτότητά τους».
Υπογραμμίζει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη, ούτε να προχωρούμε σε αυθαίρετα συμπεράσματα χωρίς ολοκληρωμένη επιστημονική διερεύνηση. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι τέτοιες περιπτώσεις αναδεικνύουν την ανάγκη έγκαιρης επαγγελματικής υποστήριξης παιδιών και εφήβων που βιώνουν σοβαρή ψυχική δυσφορία».
Το περιστατικό επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: τι είναι αυτό που δυσκολεύει τόσο τους εφήβους να εκφράσουν την ψυχική τους δυσφορία και να αναζητήσουν βοήθεια εγκαίρως;
Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» απαντά: «Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι η ψυχική ευαλωτότητα δεν διαμορφώνεται αποκομμένα από το περιβάλλον. Αντιθέτως, η ποιότητα των σχέσεων, η αίσθηση ασφάλειας, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η ύπαρξη υποστηρικτικών πλαισίων μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά απέναντι στην επιβάρυνση και την εκδήλωση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία. Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόληψη δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά και τη δημιουργία «ασφαλών» οικογενειακών, σχολικών και κοινωνικών περιβαλλόντων που επιτρέπουν στο άτομο να εκφράσει εγκαίρως τον ψυχικό του πόνο».
Καταλήγει ότι «η πρόληψη της αυτοκτονίας στην παιδική και εφηβική ηλικία δεν μπορεί να περιορίζεται στην εκ των υστέρων διαχείριση τραγικών γεγονότων. Απαιτεί τη συστηματική ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, την εκπαίδευση οικογενειών και σχολικών κοινοτήτων στην έγκαιρη αναγνώριση της ψυχικής επιβάρυνσης, την αποστιγματοποίηση της αναζήτησης βοήθειας και την ανάπτυξη μηχανισμών έγκαιρης παρέμβασης πριν από την εκδήλωση κρίσιμων καταστάσεων».
Το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας «ΚΛΙΜΑΚΑ» έχει δώσει στη δημοσιότητα επικαιροποιημένα δεδομένα των αυτοκτονιών στην Ελλάδα για το έτος 2025. Πέρσι, λοιπόν, βάσει των στοιχείων της ΚΛΙΜΑΚΑΣ καταγράφηκαν συνολικά 579 περιστατικά αυτοκτονίας στην Ελλάδα. Σημειωτέον, δε, ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει ενιαίο σύστημα καταγραφής των αποπειρών αυτοκτονίας που καταλήγουν στα νοσοκομεία.
Είναι ωστόσο γνωστό, βάσει επιστημονικών δεδομένων, ότι πίσω από κάθε αυτοκτονία αντιστοιχούν 20 έως 30 απόπειρες. Πρέπει, επίσης, να επισημανθεί ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, ένα ποσοστό που κυμαίνεται από 12% έως 16% στις ηλικίες 14 έως 19 ετών προβαίνει σε αυτοτραυματισμό, ενώ γνωρίζουμε επιστημονικά ότι μέρος αυτού του πληθυσμού είναι πολύ πιθανό να οδηγηθεί μελλοντικά σε αυτοκτονική συμπεριφορά.
Στις νεότερες ηλικίες, η ομάδα 20–24 ετών αντιστοιχεί σε περίπου 8,3% του συνόλου των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών, ενώ οι ηλικίες 15–19 ετών σε περίπου 2,9%, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη και ψυχική υποστήριξη ήδη από την εφηβεία και τη νεαρή ενήλικη ζωή.
Newsroom
Πηγή: FANTOMAS.GR
